دانلود پاورپوینت تفسیر آیات 61توبه ،8عنکبوت و 92یوسف زیر دسته معارف اسلامی

آیه 8 سوره عنکبوت وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِی ما لَیْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما إِلَیَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ترجمه ما به انسان توصیه كردیم كه به پدر و مادرش نیكى كند و اگر آنها تلاش كنند كه براى من شریكى قائل شوى كه به آن علم ندارى ، از آنها اطاعت م

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: ppt

تعداد صفحات: 17

حجم فایل: 5.525 مگا بایت

قسمتی از محتوای فایل:

توبه61:وَ مِنْهُمُ الَّذِینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَ یَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَیْرٍ لَكُمْ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ یُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ رَحْمَةٌ لِلَّذِینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِینَ یُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ

از آنها كسانى هستند كه پیامبر را آزار مى‏دهند و مى‏گویند: (او آدم خوش‏باورى است!) بگو: خوش‏باور بودن او به نفع شماست! (ولى بدانید) او به خدا ایمان دارد؛ و (تنها) مؤمنان را تصدیق مى‏كند؛ و رحمت است براى كسانى از شما كه ایمان آورده‏اند!) و آنها كه رسول خدا را آزار مى‏دهند، عذاب دردناكى دارند!

شان نزول :این حسن است نه عیب !

• درباره گروهى از منافقان نازل شده ، كه دور هم نشسته بودند و سخنان ناهنجار، درباره پیامبر(ص) مى گفتند.

اذن :گوش

به اشخاصى كه زیاد به حرف مردم گوش مى دهند، نیز اطلاق مى شود.
وجود آن در یك رهبر كاملا لازم است :

جهت حفظ محبت و اتحاد و وحدت و آبروی آن ها وباقی ماندن امکان توبه مجدد

پیامبر گوش به سخنانى مى دهد كه به نفع آن ها ست :

شنیدن وحی الهی و استماع پیشنهاد مفید
شنیدن و پذیرفتن سخنان مؤمنان راستین
پذیرفتن عذر خواهی افراد در مواردی که به نفع آن ها وجامعه است
•پیامبر دو گونه برنامه دارد:
حفظ ظاهر و جلوگیرى از پرده درى
مرحله عمل توجه به فرمان هاى خدا و پیشنهادها و سخنان مؤ منان راستین
•ویژگی یك رهبر واقعبین است و تأمین منافع جامعه جز از این راه ممكن نیست.

سازگاری عمومیت (رحمة للعالمین) در برخی آیات با تخصیص (رحمت براى مؤمنین) در این آیه :

•درجات رحمت :
قابلیت و استعداد
•بالقوه براى همه جهانیان مایه رحمت
فعلیت
•بالفعل مخصوص مؤ منان
•عذابى دردناك برای عیب جویان
آیه 8 سوره عنکبوت:
وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِی ما لَیْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما إِلَیَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
ترجمه :
ما به انسان توصیه كردیم كه به پدر و مادرش نیكى كند و اگر آنها تلاش كنند كه براى من شریكى قائل شوى كه به آن علم ندارى ، از آنها اطاعت مكن ، بازگشت همه شما
به سوى من است و شما را از آنچه
انجام مى دادید با خبرخواهم ساخت .

پاورپوینت 17 اسلاید

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” دانلود پاورپوینت تفسیر آیات 61توبه ،8عنکبوت و 92یوسف ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – دانلود پاورپوینت تفسیر آیات 61توبه ،8عنکبوت و 92یوسف – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
تفسیر آیات 61 توبه ;تفسیر آیات 8 عنکبوت ;تفسیر آیات 92 یوسف

کتاب ارکان شناخت خدا زیر دسته معارف اسلامی

بسم الله الرحمن الرحیم ارکان شناخت پروردگار مقدمه آیا عالم حادث و مخلوق است یا ازلی و قدیم؟! آیا به چه برهانی وجود خداوند متعال را اثبات می‎کنیم؟! آیا حدوث عالم، و ازلیت باری تعالی به چه معناست؟! آیا وجود خداوند، همان وجود خلق است، یا او موجودى است برتر؟! آیا برترى وجود خداوند بر خلق را چه معناست؟! آیا ما صورت‏های وجود خداوندیم یا مخلوقات

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 82

حجم فایل: 105 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

آیا هر چه در خلق هست، خداوند هم آن را دارد؟! اگر دارد چگونه ممكن است داراى اجزا نباشد؟! و اگر ندارد، چگونه آن را به دیگران اعطا مى‏كند؟!

آیا وجود خداوند متعال هر زمان و مكانى را پر كرده است؟!

آیا زمان و مكان، حادثند و مخلوق؟!

حدوث زمان و مكان چگونه تصوّر مى‏شود؟!

فاعل افعال بشر كیست؟! آیا ما در افعال خویش مجبوریم یا مختار؟

و آیا…

راه خداشناسى

مسأله اقرار به وجود خداوند متعال براى خداپرستان اساسى‏ترین مسائل و مباحث در شمار است لذا نهایت كوشش و سعى خود را در تثبیت اساس این مهم مصروف داشته‏اند. در این مورد بین ایشان ادعاها و روش‏هاى گوناگون ظهور یافته به گونه‏اى كه برخى وجود خداوند را ظاهر و آشكار،

و بى‏نیاز از اقامه دلیل و برهان و استدلال دانسته، و گروهى دیگر اثبات وجود بارى تعالى را از راه برهان محال انگاشته‏اند.

دیگرانى ادله و براهینى براى اثبات وجود خداوند جلت عظمته تدوین كرده‏اند كه برخى از ایشان هیچ ملاكى براى تمایز وجود خداوندى كه در پى اثبات وجود اویند از ماسواى او ارائه نداده‏اند، و برخى دیگر در این مورد ملاكاتى را مناط حكم و تصدیق خویش قرار داده‏اند ولى ملاكات بیان شده از طرف ایشان از ارائه واقعیت تهى بوده، و آن‏چنان كه باید در راه اثبات ذاتى كه شایسته الوهیت و خالقیت باشد به فرجام نمى‏آید.

بر این اساس جویاى حقیقت معرفت و شناخت توحید الهى فراروى خویش جز این نمى‏بیند كه در اولین قدم ملاك خالقیت خالق، و مخلوقیت ماسواى او را به خوبى بشناسد تا بر اساس آن هرگز موجودى را كه آیت مخلوقیت بر جبین دارد معبود خود ندانسته، و ذات متعالى آفریدگار حقیقى خویش را با آفریده‏هاى او یا آفریده‏هاى اوهام و خیالات خود

اشتباه نگرفته، و تنها به اینكه نام خدا یا آفریدگار یا واجب الوجود بر یافته خود نهاده است دل خوش ندارد.

اینجاست كه ما شالوده بحث خداشناسى را بر این مى‏نهیم كه ملاك مخلوقیت موجوداتى كه آن‏ها را مى‏یابیم چه چیزى بوده و به كدامین دلیل حكم به نیازمندى آن‏ها به خالق و آفریننده كرده، و وجود آنها را ازلى و مستغنى از وجود علت و آفریننده نمى‏دانیم؟! بدیهى است اگر در این باره به ملاكى واقعى و حقیقى دست یافتیم كه روشن‏كننده جهت مخلوقیت و نیازمندى اشیا باشد، دیگر نباید آن ملاك در ذات خالقى كه او را مخلوق و نیازمند نمى‏دانیم وجود داشته باشد، چه اینكه در غیر این صورت با الفاظ و اسامى بى‏محتوا خود را دلگرم كرده‏ایم و اعتقاد ما به خداوند اساسى نخواهد داشت.

اركان شناخت صحیح آفریدگار و آفریدگان

شناخت شایسته و صحیح ذات قدّوسى كه هرگز شناخته نخواهد شد ـ و فراترین درجه شناخت او، تنها علم عالمیان به وجود، و غیرقابل شناخت بودنِ ذات او مى‏باشد[1] ـ بر توجّه به اصول ذیل


1. امام سجّاد علیه‏السلام مى‏فرمایند: لم یجعل فی أحد من معرفة إدراكه أكثر من العلم بأنّه لا یدركه، فشكر معرفة العارفین بالتقصیر عن معرفته، وجعل معرفتهم بالتقصیر شكرا، كما جعل علم العالمین أنّهم لا یدركونه إیمانا. (بحار الأنوار، 78 / 142، از تحف العقول): شناخت خود را براى احدى بیش از این قرار نداده است كه بدانند او را ادراك نخواهند كرد. معرفت كسانى را كه اعتراف به تقصیر در معرفت او دارند مشكور داشته، و همین معرفت ایشان را شكر خویش قرار داده است، همان‏طور كه علم عالمیان به غیرقابل ادراك بودن خود را ایمان دانسته است.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام مى‏فرمایند: الحمد للّه‏ الّذی أعجز الأوهام أن تنال إلاّ وجوده. (التوحید، 72؛ بحار الأنوار،4 / 221): حمد و ستایش خداوندى را كه اوهام و اندیشه‏ها را از اینكه جز به وجود او رسند ناتوان ساخته است.

و مى‏فرمایند: لم تجعل للخلق طریقا إلى معرفتك إلاّ بالعـجز عن معرفتك. (بحــار الأنوار، 94 / 150): براى خلق خویش غیر از ناتوانى و عجز آنان، هیچ راهى به سوى معرفت و شناخت خود قرار نداده‏اى.

امام صادق علیه‏السلام مى‏فرمایند: من نظر فی اللّه‏ كیف هو، هلك. (كافى، 1 / 93 ؛ بحار الأنوار، 3 / 259): هر كس اندیشه كند كه ذات خداوند چگونه است، هلاك خواهد شد.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام مى‏فرمایند: كمال معرفته التصدیق به. (نهج البلاغه، خطبه اول): فراترین درجه شناخت خداوند، تصدیق به وجود اوست.

غیرقابل شناخت بودنِ ذات او مى‏باشد[1] ـ بر توجّه به اصول ذیل استوار است:


1. امام سجّاد علیه‏السلام مى‏فرمایند: لم یجعل فی أحد من معرفة إدراكه أكثر من العلم بأنّه لا یدركه، فشكر معرفة العارفین بالتقصیر عن معرفته، وجعل معرفتهم بالتقصیر شكرا، كما جعل علم العالمین أنّهم لا یدركونه إیمانا. (بحار الأنوار، 78 / 142، از تحف العقول): شناخت خود را براى احدى بیش از این قرار نداده است كه بدانند او را ادراك نخواهند كرد. معرفت كسانى را كه اعتراف به تقصیر در معرفت او دارند مشكور داشته، و همین معرفت ایشان را شكر خویش قرار داده است، همان‏طور كه علم عالمیان به غیرقابل ادراك بودن خود را ایمان دانسته است.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام مى‏فرمایند: الحمد للّه‏ الّذی أعجز الأوهام أن تنال إلاّ وجوده. (التوحید، 72؛ بحار الأنوار،4 / 221): حمد و ستایش خداوندى را كه اوهام و اندیشه‏ها را از اینكه جز به وجود او رسند ناتوان ساخته است.

و مى‏فرمایند: لم تجعل للخلق طریقا إلى معرفتك إلاّ بالعـجز عن معرفتك. (بحــار الأنوار، 94 / 150): براى خلق خویش غیر از ناتوانى و عجز آنان، هیچ راهى به سوى معرفت و شناخت خود قرار نداده‏اى.

امام صادق علیه‏السلام مى‏فرمایند: من نظر فی اللّه‏ كیف هو، هلك. (كافى، 1 / 93 ؛ بحار الأنوار، 3 / 259): هر كس اندیشه كند كه ذات خداوند چگونه است، هلاك خواهد شد.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام مى‏فرمایند: كمال معرفته التصدیق به. (نهج البلاغه، خطبه اول): فراترین درجه شناخت خداوند، تصدیق به وجود اوست.

1. امام سجّاد علیه‏السلام مى‏فرمایند: لم یجعل فی أحد من معرفة إدراكه أكثر من العلم بأنّه لا یدركه، فشكر معرفة العارفین بالتقصیر عن معرفته، وجعل معرفتهم بالتقصیر شكرا، كما جعل علم العالمین أنّهم لا یدركونه إیمانا. (بحار الأنوار، 78 / 142، از تحف العقول): شناخت خود را براى احدى بیش از این قرار نداده است كه بدانند او را ادراك نخواهند كرد. معرفت كسانى را كه اعتراف به تقصیر در معرفت او دارند مشكور داشته، و همین معرفت ایشان را شكر خویش قرار داده است، همان‏طور كه علم عالمیان به غیرقابل ادراك بودن خود را ایمان دانسته است.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام مى‏فرمایند: الحمد للّه‏ الّذی أعجز الأوهام أن تنال إلاّ وجوده. (التوحید، 72؛ بحار الأنوار،4 / 221): حمد و ستایش خداوندى را كه اوهام و اندیشه‏ها را از اینكه جز به وجود او رسند ناتوان ساخته است.

و مى‏فرمایند: لم تجعل للخلق طریقا إلى معرفتك إلاّ بالعـجز عن معرفتك. (بحــار الأنوار، 94 / 150): براى خلق خویش غیر از ناتوانى و عجز آنان، هیچ راهى به سوى معرفت و شناخت خود قرار نداده‏اى.

امام صادق علیه‏السلام مى‏فرمایند: من نظر فی اللّه‏ كیف هو، هلك. (كافى، 1 / 93 ؛ بحار الأنوار، 3 / 259): هر كس اندیشه كند كه ذات خداوند چگونه است، هلاك خواهد شد.

اصل اول: هر موجود ممكنى، عددى (= قابل شمارش، و پذیرش كمى و زیادى) است.

اصل دوم: هر موجود عددى‏اى، متجزّى است.

اصل سوم: نامتناهى، محال و موهوم است.

اصل چهارم: موجود داراى مقدار و اجزا (= ممكن)، حادث حقیقى (= داراى ابتداى وجود) است.

اصل پنجم: زمان و مكان، مقدارى و متناهى و حادث حقیقى مى‏باشند.

اصل ششم: موجودِ حادث، نیازمند به خالق است.

اصل هفتم: موجود مقدارى، خالق نتواند بود.

اصل هشتم: موجود ممكن (= مقدارى)، مجرّد از زمان نیست.

اصل نهم: ذات خداوند متعال هرگز شناخته نمى‏شود چه اینكه:

الف ) آنچه شناخته شود مقدارى و مخلوق است.

ب ) ذات فراتر از مقدار، قابل شناخت و وصول نیست.

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” کتاب ارکان شناخت خدا ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – کتاب ارکان شناخت خدا – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
کتاب،ارکان،شناخت خدا

شق القمر معجزه زیر دسته معارف اسلامی

دانلود شق القمر معجزه تحقیق شق القمر معجزه مقاله شق القمر معجزه شق القمر معجزه

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: zip

تعداد صفحات: 17

حجم فایل: 14 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

تعداد صفحات : 17 صفحه

شق القمر معجزه‏اى از معجزات پیامبر(ص) 1-تاریخ وقوع این معجزه در اینكه این معجزه در زمان رسول خدا(ص)و در مكه انجام‏شده اختلافى در روایات و گفتار محدثین نیست و مسئله‏اجماعى است،ولى در مورد تاریخ آن اختلافى در روایات‏و كتابها بچشم مى‏خورد.
از مرحوم طبرسى در اعلام الورى و راوندى در خرائج نقل شده كه گفته‏اند این داستان در سالهاى اول بعثت اتفاق افتاد (1) ولى‏مرحوم علامه طباطبائى در تفسیر المیزان در دو جا ذكر كرده كه‏این ماجرا در سال پنجم قبل از هجرت اتفاق افتاد (2) و در یك‏جاى آن از پاره‏اى روایات نقل كرده كه: این داستان در آغاز شب چهاردهم ذى حجه پنج‏سال قبل ازهجرت اتفاق افتاد.
و مدت آن نیز اندكى بیش نبود.
2-چگونگى ماجرا در روایات مختلفى كه در تواریخ شیعه و اهل سنت ازابن عباس و انس بن مالك و دیگران نقل شده عموما گفته‏اند: این معجزه بنا بدرخواست جمعى از سران قریش و مشركان مانندابو جهل و ولید بن مغیره و عاص بن وائل و دیگران انجام شد،بدین‏ترتیب كه آنها در یكى از شبها كه تمامى ماه در آسمان بود بنزدرسول خدا(ص)آمده و گفتند:اگر در ادعاى نبوت خود راستگو وصادق هستى دستور ده این ماه دو نیم شود!رسول خدا(ص) بدانها گفت:اگر من اینكار را بكنم ایمان خواهید آورد؟
گفتند:آرى،و آنحضرت از خداى خود درخواست این معجزه راكرد و ناگهان همگى دیدند كه ماه دو نیم شد بطورى كه كوه‏حرا را در میان آن دیدند و سپس ماه به هم آمد و دو نیمه آن به هم‏چسبید و همانند اول گردید،و رسول خدا(ص) دوبار فرمود: «اشهدوا،اشهدوا»یعنى گواه باشید و بنگرید! مشركین كه این منظره را دیدند بجاى آنكه به آنحضرت‏ایمان آورند گفتند!«سحرنا محمد»محمد ما را جادو كرد،و یاآنكه گفتند:«سحر القمر،سحر القمر»ماه را جادو كرد! برخى از آنها گفتند:اگر شما را جادو كرده مردم شهرهاى‏دیگر را كه جادو نكرده!از آنها بپرسید،و چون از مسافران‏و مردم شهرهاى دیگر پرسیدند آنها نیز مشاهدات خود را در دو نیم‏شدن ماه بیان داشتند (3) .
و در پاره‏اى از روایات آمده كه این ماجرا دو بار اتفاق افتادولى برخى از شارحین حدیث گفته‏اند:منظور از دو بار همان دوقسمت‏شدن ماه است نه اینكه این جریان دو بار اتفاق افتاده‏باشد.
(4) و البته مجموع روایاتى كه درباره این معجزه وارد شده حدود بیست روایت میشود كه در كتابهاى حدیثى شیعه و اهل سنت‏مانند بحار الانوار و سیرة النبویة ابن كثیر و در المنثور سیوطى ودیگران نقل شده.
3-گفتار بزرگان در مورد اجماع و تواتر روایات در این باره عموم محدثین و علماى اسلامى درباره وقوع این معجزه ازرسول خدا(ص)ادعاى اجماع و تواتر روایات را كرده‏اند چنانچه‏مرحوم طبرسى از علماى شیعه در مقام رد گفتار مخالف گفته: «المسلمین اجمعوا على ذلك فلا یعتد بخلاف من خالف فیه.
.<

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” شق القمر معجزه ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – شق القمر معجزه – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
دانلود شق القمر معجزه;تحقیق شق القمر معجزه;مقاله شق القمر معجزه;شق القمر معجزه

پاورپوینت آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز زیر دسته معارف اسلامی

فایل پاورپوینت 71 اسلایدی و قابل ویرایش با موضوع آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: ppt

تعداد صفحات: 71

حجم فایل: 3.482 مگا بایت

قسمتی از محتوای فایل:

•مسأله916-براى مرد و زن مستحب است پیش از نمازهاى یومیه اذان و اقامه بگویند، ولى پیش از نماز عید فطر و قربان مستحب است، ‏سه مرتبه بگویند:”الصّلاة”. و در نمازهاى واجب دیگر سه مرتبه الصّلاة را به قصد رجاء بگوید.
•مسأله917-مستحب است در روز اولى كه بچه به دنیا مى‏آید یا پیش از آنكه بندنافش بیفتد، در گوش راست او اذان و در گوش چپش اقامه بگویند.

مسأله918-اذان هیجده جمله است

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” پاورپوینت آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – پاورپوینت آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
پاورپوینت آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز;دانلود پاورپوینت آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز;آموزش اذان و اقامه و وضو و تیمم و نماز

بررسی تعلیم و تربیت اسلامی از دیدگاه معصومین علیه السلام زیر دسته معارف اسلامی

سپاس فراوان آفریدگاری را سزا است که جهان هستی را همسان و هماهنگ با احتیاجات و نیازهای بشر سامان داده و با تدبیر حکیمانة خود آنرا پرورده است تحیات و درود نامحدود بر والاترین معلم و مربی انسان یعنی پیامبر گرامی اسلام (ص) که با مدد وحی الهی و کتاب آسمانی، بشریت را به صراط مستقیم و رهنمودهای درخشان فرهنگ و تمدن آشنا ساخته است، و همچنین بر امامان و پی

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 72

حجم فایل: 109 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول : 6

مقدمه 7 تعریف موضوع تحقیق 8

سؤالهای ویژه تحقیق 9

روش تحقیق 9

اهمیت و ارزش تحقیق 10

معنی لغوی تربیت 10

تربیت از نظر اصطلاحی 11

معنی تعلیم 11

معنی لغوی الگو 11

معنی اصطلاحی 11

فصل دوم 12

سابقة موضوع تحقیق 13

ضرورت و اهمیت تعلیم و تربیت 14

تعلیم و تربیت در اسلام 15

مهمترین مراکز تعلیم و تربیت 16

دین چیست؟ 17

ویژگیهای روش اسلامی 19

تعریف تربیت 20

ویژگیهای تعلیم و تربیت اسلامی 21

تفاوتهای فردی از نظر قرآن کریم 25

انواع وراثت 27

ویژگیهای رفاقت جوانان 31

مراحل تربیت 32

اهمیت تربیت کودک در خردسالی 33

پرورش ایمان و اخلاق 33

اهمیت رورش و تربیت اسلامی 34 احترام به شخصیت کودکان 35

نتایج کرامت و یا حقارت شخصیت 37

تحولات فرهنگ و تعلیم و تربیت 38

احتیاجات جامعه و تعلیم و تربیت 40

فلسفه اجتماعی و تعلیم و تربیت 41

تنبیه غیر بدنی 42

تشویق 46

نیاز کودکان به تحسین 49

آیا تربیت امکان پذیر نیست 50

روش الگویی 52

تربیت در گذشته 53

تعلیم و تربیت نوین 54

بازیابی فکری 55

اجتماعی ساختن محیط تربیتی 55

تحول تربیتی چگونه به وجود آمد؟ 56

پرورش اخلاقی 58

تربیت اجتماعی 59

نقش بازی در تربیت 60

مسؤولان تربیت و مسؤولیت سنگین آنها 61

عوامل مؤثر در تربیت و ضرورت هماهنگی بین آنها 62

فصل سوم 64

روش تحقیق 65

روش جمع آوری اطلاعات 65

فصل چهارم 66

یافته های تحقیق 67

فصل پنجم 68

پیشنهادها 69

فهرست منابع 70

مقدمه

سپاس فراوان آفریدگاری را سزا است که جهان هستی را همسان و هماهنگ با احتیاجات و نیازهای بشر سامان داده و با تدبیر حکیمانة خود آنرا پرورده است.

تحیات و درود نامحدود بر والاترین معلم و مربی انسان یعنی پیامبر گرامی اسلام (ص) که با مدد وحی الهی و کتاب آسمانی، بشریت را به صراط مستقیم و رهنمودهای درخشان فرهنگ و تمدن آشنا ساخته است، و همچنین بر امامان و پیشوایان راه حق که همواره اهتمام و عنایات خود را بر تعلیم و تربیت جامعة بشری مصروف داشته اند.

موضوع تعلیم و تربیت و روشهای آن ، مطلبی است که از دیر باز و زمانهای بسیار دور توجه بشر را به خود معطوف ساخته و در تمام عصرهای گوناگون زندگانی انسان ما از اهمیت والائی برخوردار بوده است.

علاوه بر پیامبران الهی که رسالت و مسئولیت تعلیم و تربیت جوامع بشری را بعهده گرفته بودند دانشمندان و اندیشمندان هرجامعه و ملتی همگام با آنان در این رهگذر می کوشیدند دانشمندان آن کتابها و رساله های فراوانی در این زمینه ساخته و پرداخته اند، و پیوسته کوششهای آنان هنوز در این زمینه به وضوح چشمگیری ادامه دارد. این ادعا گزافه گوئی نیست زیرا دانش و بینش بنیاد و اساس هرگونه اصلاح و زمینه برای پیشرفت هر جامعه ترقی خواه می باشد. تعلیم و تربیت است که می تواند این بینش و دانش را برای جامعه تضمین نموده و رسالت نشر علم و تقویت عقل و تهذیب نفوس مردم را بخوبی اداء نماید.

تعریف موضوع تحقیق

تحقیق در زمینه تعلیم و تربیت و روشهای آن در تاریخ تعلیم و تربیت انسان بخصوص جهان معاصر تازگی ندارد ولی با توجه به اهمیتی که روشها برای دستیابی به اهداف تعلیم و تربیت دارند الخصوص از این نظر دیدگاه معصومین علیه السلام عنوان این تحقیق است.

قسمت عمده ای از مشکلات اخلاقی بر اساس روشهای تربیتی نادرست و غیر اسلامی ایجاد می گردد . مطالعه تاریخ تعلیم و تربیت در اسلام نشان می دهد تربیت انسان متقی، مؤمن متعهد و خداجو بر اساس روشهای اصول الهی. اسلامی امکان پذیر است. در منابع معتبر اسلامی آیات و روایات بسیاری در زمینه های اصول و روشهای تربیتی اسلام آمده است.

هدفهای کلی و آرمانی تحقیق

اهداف کلی و آرمانی این تحقیق به دو قسمت تقسیم می شود، خود موضوع تحقیق و پیشنهادها. از آنجا که اهداف تعلیم و تربیت یک کشور باید با توجه به فلسفه اجتماعی مردم و ارزشهای مورد توافق یک جامعه تدوین شود، لذا در این تحقیق روشهای تعلیم و تربیت از دیدگاه معصومین مورد بررسی قرار گرفته که بینش اسلام و قرآن و بینش انبیاء الهی است. با توجه به اینکه روشهای تعلیم و تربیت برگرفته از قرآن و احادیث معصومین علیهم السلام می باشد. این روشها در جوامع اسلامی مخصوصاً ایران مورد استفادة نهادهای آموزشی پرورشی قرار می گیرد. و از سویی الگوهای واقعی تعلیم و تربیت اسلامی ائمه معصومین می باشد که سعی در پژوهش و بررسی روشهای تعلیم و تربیت از دیدگاه معصومین ضروری می باشد.

سؤالهای ویژه تحقیق

1- نظر معصومین علیه السلام درباره شخصیت دادن و محّبت به کودکان و نوجوانان یک روش تربیتی چیست؟

2- اهمیت تربیت کودک در خردسالی از دیدگاه معصومین علیه السلام چیست؟

3- دیدگاه معصومین دربارة نقش خانواده در تربیت کودک چیست؟

4- آیا تربیت امکان پذیر نیست؟

روش تحقیق

از آنجا که این تحقیق سعی دارد، روشهای تعلیم و تربیت از دیدگاه معصومین علیه السلام در کتب منابع اصلی مورد بررسی قرار دهد و مشخص کند روشهای تربیتی معصومین برای هدایت و راهنمائی انسان به سوی خداوند متعال و سعادت دنیا و آخرت دارای جنبه کاربردی می باشد.

از آنجا که در این تحقیق سعی دارد ، روشهای تعلیم و تربیت از دیدگاه معصومین علیه السلام در کتب و منابع اصلی مورد بررسی قرار دهد و مشخص کند روشهای تربیتی معصومیت برای هدایت و راهنمائی انسان به سوی خداوند متعال و سعادت دنیا و آخرت دارای جنبه کاربردی می باشد.

اهمیت و ارزش تحقیق

از آنجا که منابع مهم تعلیم و تربیت اسلامی بعد از قرآن کریم و احادیث و روایات رسیده از ائمه معصومین علیهم السلام می باشد، و آثار این احادیث در تربیت مسلمانان بر هیچ فرد منضفی جای ابهام و تردید باقی نمی گذارد این تحقیق در نظر دارد که تعلیم و تربیت از دیدگاه معصومین (ع) را از کتب و منابع غنی اسلام مورد بررسی قرار دهد.

قسمت عمده ای از مشکلات اخلاقی بر اساس روشهای تربتی نادرست و غیر اسلامی ایجاد می گردد مطالعه تاریخ تعلیم و تربیت در اسلام نشان می دهد تربیت انسان متقی، مؤمن و متعهد و خداجو بر اساس روشهای اصول و الهی اسلامی امکان پذیر است. در منابع معتبر اسلامی آیات و روایات بسیاری در زمینه های اصول و روشهای اسلام آمده است.

تعریف واژه ها یا اصطلاحات تحقیق

معنی لغو تربیت

«این کلمه در زبان عربی از «ربی، یربی» به معنای تهذیب ، جهت دادن، تدبیر، و رهبری کردن و غذا دادن آمده است. و فضل نور با ، یربو» به معنی زیاد شدن و نمو کردن می باشد.[1]

تربیت از نظر اصطلاحی

«تربیت عبارت است از : پرورش دادن، یعنی استعدادهای درونی را که بالقوه در یک شئی موجود است به فعلیت در آوردن و پروردن. »[2]

معنی تعلیم :

«عبارت است از یاد دادن به طوری که نیروی فکری را پرورش و استقلال بدهد و قوة ابتکار او را زنده کند. [3]

معنی لغوی الگو

«روبر، مدل ، سرمشق، مقتدی ، اسوه، فدوه ، مثال ، نمونه»

معنی اصطلاحی

روش سرمشق گیری یا الگو برداری از رفتار دیگران از طریق مشاهدة رفتار آنان است.

سابقة موضوع تحقیق

در این فصل ابتدا تعریف دین تربیت ویژگیهای روش اسلامی تعلیم و تربیت

بعضی تعلیم و تربیت را انتقال معلومات و مهارتها می دانند. عده ای تصور می کنند تعلیم و تربیت یعنی تشکیل عادات و صفحات معین در فرد پاره ای تعلیم و تربیت را آشکار ساختن استعدادهای فرد می دانند. بین مربیان اشخاصی هستند که تصور می کنند تعلیم و تربیت یعنی آماده کردن فرد برای زندگی اجتماع معین و آشنا ساختن وی به آداب و رسوم و عقاید و افکار خاص بعضی از مربیان تعلیم و تربیت را عبارت از ایجاد و تأسیس محیط مساعد برای ارضای رغبتها و تمایلات شخصی فرد می دانند به نظر عده ا تعلیم و تربیت رهایی یافتن فرد از آداب و قیود اجتماعی و فراهم کردن وضع طبیعی برای اوست علاوه بر این تعاریف نظریات صحیح دربارة ماهیت تعلیم و تربیت گفته اند : تعلیم و تربیت راهنمای جنبه هایی مختلف رشد شخصیت فرد، یعنی جنبه بدنی جنبه عقلانی، جنبه عاطفی، جنبه اجتماعی ، جنبه دینی ، جنبه هنری و جنبه اخلاقی است . اما از دیدگاه اسلام تعلیم و تربیت عبارت از مجموعه ای اعمال یا تأثیرات عمدی و هدفدار یک انسان (مربی) بر انسان دیگر متربی ، بویژه عمل یا تأثیر فرد بالغ و مجرب بر کودک و نوجوان به منظور ایجاد صفات اخلاقی و علمی، یا مهارتهای حرفه ای به عبارت دیگری ؛ تعلیم و تربیت عبارت است از فراهم کردن زمینه ها و عوامل به فضلیت رساندن با شکوفا ساختن استعدادهای شخص در جهت رشد و تکامل اختیاری او به سوی هدفهای مطلوب و بر اساس برنامه ای سنجیده شده. [4]

ضرورت و اهمیت تعلیم و تربیت

نقش شگفت انگیز تعلیم و تربیت در زنذگی انسان و حتی حیوان، بر هیچ خردمندی پوشیده نیست و تاکنون هم ضرورت آن مورد تردید قرار نگرفته است چرا که تعلیم و تربیت صحیح می تواند فرد را به اوج ارزش ها برساند و اگر غلط افتد وی را به سقوط کشاند، زیرا آدمی در آغاز ولادتش فاقد علم و ادراک و تربیت و کمال است و به تدریج با تعلیم و تربیت مستقیم و غیر مستقیم استعدادهای بالقوة او به فعلیت می رسد و رشد و تکامل می یابد چنانکه قرآن مجید می فرماید : « والله اخرجکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شیئاَ و جعل لکم السمع و الابصار و الافیده لعلکم تشکرون».[5]

و خداوند شما را از شکم مادرانتان بیرون آورد، در حالی که هیچ نمی دانستید و برای شما گوش و دیدگان و دلها قرار داد تا شکرگزار باشید.»

از این رو مکتب اسلام برای تربیت در تمام مراحل و مقاطع زندگی دستورهای ویژه ای داده است تا انسان از کودکی در کانون خانواده و در آغوش والدین ، معلم و فرهنگ محیط، تعلیم و تربیت مناسب و لازم را ببیند و برای مراحل عالیتر زندگی انسانی آماده شود و پرورش یابد.

بر اساس شکوفایی استعدادها و ارزش های والای انسانی مبتنی بر تعلیم و تربیت است و انسان شدن انسان و وصولش به کمال نهایی همه مرهون تعلیم و تربیت صحیح است.

تعلیم و تربیت در اسلام

نخستین حرکت در مسیر تعلیم و تربیت اسلامی با پیغمبر اکرم (ص) بوده است پیغمبر اسلام ضمن انجام رسالت و دعوت به دین جدید، همچنین رهبر و رئیس حکومت، مربی و معلم با نفوذ نیز بود. زیرا در آسنانه قرن هفتم میلادی اختر تعلیم و تربیت به گونة دیگری رقم خورد اولین آیات وحی بر پیامبر گرامی اسلام (ص) نازل گردید و با خطاب مبارک «اقراء و ربک الاکرم الذی علم بالقلم ، علم الانسان ما لم یعلم[6]، تعلیم و تربیت منشاء الهی یافت و به تعبیر برخی از عالمان و اندیشمندان اسلامی از اشرف ضاعات عالم شد. [7]

در همین آیات اولیه به عنوان نخستین سند مدون تعلیم و تربیت اسلامی بر دو عنصر بنیاد دین تعلیم و تربیت یعنی کسب دانش و از یک سو تعالی انسانی از سوی دیگر تأکید می شود.

روش تعلیم و تربیت در ایران بعد از اسلام

پس از ظهور نهضت اسلامی یعنی از عهد پیشوای اسلام و خلفای راشدین تا قرن دوم و سوم هجری مهمترین مرکز تجمع و تعلیم و تربیت مسلمانان «مسجد» بود در ایران نیز در غالب بلاد مهم نظیر بخارا، نیشابور و بلخ و غیره مساجد بزرگی وجود داشت که در آن جا مدرسان بزرگ به کار تعلیم و تربیت مشغول بوده اند غیر از مساجد که قرنها مرکز تعلیم و تربیت مسلمانان بود از قرن چهارم به بعد ایرانیان برای تعلیم و دانش ها و علوم معموله عصر خویش، به تأسیس مدارس جدیدی مبادرت کردن، در شاهنامه فردوسی در موارد مختلف از لغت فرهنگ و فرهنگیان و روش تعلیم و تربیت کودکان سخن به میان آمده است.

مهمترین مراکز تعلیم و تربیت :

در آغاز نهضت اسلامی برخلاف روزگار ما، برای تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان دانشجو و طلاب، محل و ساختمان مخصوصی آماده و مهیا نمی کردند، بلکه چون تعلیم و تربیت ریشه و بنیان مذهبی داشت را داوطلبان علوم دینی در مساجد، محفلها و حلقاتی تشکیل می دادند و اوقات تعلیم و موقعی بود که مردم از عبادت فارغ شده رو به مسجد نیاز نداشتند هر استادی به ستونی تکیه می زد یا در گوشه ای رواق می نشست و تعمین گرد او حلقه می زدند. برای تعلیم الفباء و کلام ا… در عده ای از مساجد مکتب بر پا می شد. شرط ورود به مکتب فقط این بود که کودک از عهده شست و شو و طهارت خود برآید بنابراین معمولاً پنج تا شش سالگی طفل را به مکتب می گذاشتند. بعضی از مکاتب در خانة مکتب دار و برخی در دکانها تشکیل می شد. [8]

دین چیست؟

در قاموس و فرهنگهای عربی دین و مشتقات آن به مفاهیم مختلفی از قبیل اعتقاد، قهر، حکم و داوری، سیاست و تدبیرها محاسبه، خلق و عادت، مجازات، طاعت، خضوع و جز آنها معنی شده است که همة آنها با مفهوم دیانت در محاورات و مکالمات امروزة ما مرادف می باشد، در قرآن نیز دین به معنی شریعت و آئین و جز ایر و حساب و جز آنها به کار رفته است، چنانکه کلمة دین در آیة «اِن الدین عندا… لاسلام» به معنی شریعت است، و در آیة «مالک یوم الدین» به معنی حساب و جزاء می باشد.

بشر در هر عصری به این نیازمند است :

یکی از نکاتیکه قرآن در این مورد بدان اشاره کرده است آیه «فاقم وجهک للدین حنیفاً فطره ا… التی فطر الناس علیها لا تبدیل لخلق ا… ذللک الدین القیم و لکن اکر الناس لایعلمون»

خداوند در این آیه یادآوری می کند : دین ، هماهنگ با فطرت و طبیعت انسانی و بنابراین همیشه بصورت یک احتیاج قطعی و ضروری بشر، خودنمائی می کند.

تربیت و اقسام آن

تربیت عبارت از پرورش کودک در تمام نواحی وجود او است. جهات وجودی یک کودک، متعدد است. و بنابراین تربیت و پرورش برحسب این جهات مختلف خواهد بود.

1- پرورش بدنی :

برای آنکه کودک سالم و نیرومند باشد و بتواند در مقابل بیماریها مقاومت نماید.

2- پرورش عقلی :

تا سطح تفکر و ادراک کودک بالا رفته و نسبت به اشیاء و امور دارای رأی صحیح و نظر عمیق، و توانائی بر استدلال منطقی شود.

3- پرورش اخلاقی :

وقتی افراد یک جامعه – از نظر جسم و روح و عقل – سالم باشند، آن جامعه مترقی، و از انحراف مصون خواهد بود. وظیفه تربیت این است که سلامتی در این افراد را حفظ نموده و وجدان آنها را برای آنکه دارای احساس و شعور دقیق و رقیق گردند تغذیه کند. و میان فرد و محیط هماهنگی و تناسب ایجاد نماید.

عوامل تربیت

خانه یا خانواده مدرسه به جمعیت های دینی و اخلاقی عوامل پیش بینی نشده.

تربیت عقل

در تعلیمات اسلامی برای پرورش عقل، اسلوب های خاصی رعایت شده است ، اولاً باید گفت: خداوند در قرآن مجید می فرماید

و پیروی مکن از آنچه به آن علم و یقین نداری هر گوش و چشم و دل (عقل) همة آنها مستقل اداء وظایف خود می باشند.

محیط تربیت

محیط مساوی به محیط معنوی محیط خانه و خانواده محیط رفاقت و معاشرت محیط مدرسه اهمیت تربیت اخلاقی

اخلاق از دین ریشه می گیرد.

دین و اخلاق دو حقیقتی هستند که در دریافت اسلامی و سایر ادیان دیگر از هم جدائی ندارد. اسلام منطق خود را در مسایل اخلاقی گسترش داده و از بنیادهای اخلاقی برای رفتار انسانی و انگیزه های آن بحث کرده است.

ویژگیهای روش اسلامی

طریقة اسلام برای تربیت عبارتست از رسیدگی همه جانبة سرشت و آفرینش بشر که هیچ چیز را در این میان به جای نگذاشته از هیچ چیز غفلت نمی کند. هم بر تربیت جسمش می پردازد هم عقل و هم روانش، هم شامل زندگانی معنوی اوست و هم حیات مادی، و بالاخره سرتاسر فعالیتهای او را در بر می گیرد . تمام وجود بشر را آنطور که هست و آنچنانکه خدا آفریده مورد توجه قرار می دهد. با همان سرشتی که از ابتدا خدا آفریده است. هیچ جزئی از آن را مورد غفلت قرار نمی دهد، و اگر استعدادی در ترکیب اصیل آن نباشد بر او تحمیل نمی کند.

روش عبادت

از بارزترین خصوصیات روش اسلامی، روش عبادت است، ولی عبادت در اینجا احتیاج به توضیح دارد. باید دانست که عبارت منحصر به آداب و رسوم تعبدی معروف مانند نماز و روزه و زکات. نیست بلکه دارای معنی بسیار عمیق تر و شامل تری است، و آن عبارتست از پیوند همیشگی با خدا سراسر روش تربیتی در حقیقت همان پیوند است همة فروع و شعبه های تربیت از آن سرچشمه گرفته بازگشت همة آنها هم در پایان کار به سوی آنست.

تعریف تربیت

تربیت عبارتست از فراهم کردن زمینه ها و عوامل برای به فعلیت رساندن و شکوفا نمودن استعدادهای انسان در جهت مطلوب.

تعریف تعلیم

تعلیم عبارتست از فراهم کردن زمینه ها و عوامل برای اینکه متعلم دانشی را واجد شود.

اهمیت تربیت از نظر پیشوایان اسلام

پیشوایان گرامی اسلام (ع) از همان ابتدا مسأله (تربیت و هدایت) مردم را در رأس برنامه های خود قرار می دادند.

معاویه بن عمار گوید : به امام صادق (ع) عرض کردن شخصی حدیث شما را نقل می کند بصورتی که در میان مردم پخش می شود و در نتیجه آن دلهای مردم و خصوصاً شیعیان شما آرامش و قدرتی می گیرد، در حالیکه ممکن است عابدی از شیعیان شما چنین حرکتی را نداشته باشد، کدام افضل است؟

امام صادق (علیه السلام) در جواب فرمود : « کسی که حدیث ما را نقل می کند تا دلهای شیعیان و سایر مردم از آن قدرتی بگیرد، مقامش از هزار عباد بالاتر است.»

اهمیت تعلیم از دیدگاه معصومین (ع)

پیرامون اهمیت «تعلیم » و مقام والای معلم، در سیرة معصومین (ع) و سخنان ایشان وی می گردد.

ویژگیهای تعلیم و تربیت اسلامی

1- تزکیه و اصلاح خویش 2- هدایت و حفاظت از دیگران 3- خدا را برخود و بر جزء جزء رفتار خویش ناظر داشتن 4- اولویت حیات اخروی در عین تأمین حیات دنیوی 5- جامعیت و شمول 6- اختصاصی نبودن تحصیل علم 7- تحصیل علم در هر زمان و مکان 8- اشتمال بر علم و عقل و تجربه 9- جهانی و جاودانی بودن 10- قابلیت تحقیق و اجرا

اهداف تعلیم و تربیت اسلامی

ضرورت و نقش هدفها

برای شروع هر کاری، قبل از هر چیز باید اهداف آن کار مشخص باشد و دقیقاً بدانیم که هدف ما از انجام آن کار چیست تا از وسائل و راهها و روشهائی در انجام آن کار استفاده کنیم که در جهت تحقق اهداف مورد نظر باشد. اگر بخواهیم قسمتی از بدن یک انسان را اجرا می کنیم ابتدا باید هدف از جراحی را مشخص کنیم تا برای نیل به آن با ایجاد شرایط لازم، از وسائل و ابزار جراحی به طریق استفاده نمائیم که هدف مورد نظر تأمین گردد.

تعلیم و تربیت نیز چنین است. برای آنکه تربیت خویش را آغاز کنیم ما ابتدا باید مطالب فراوانی جلب نظر می کند که در این مختصر به ذکر چند نمونه از آنها اکتفا می کنیم. ذکر همین خلاصه، حاکی از جایگاه رفیع معلم و اهمیت «تعلیم»از دیدگاه اسلام است.

امام حسین (ع) به ابوعبد الرحمن سلمی که معلم قرآن بود و به یکی از فرزندان آن حضرت سورة حمد را یاد داده بود، هدایای فراوانی عطا فرمود و هنگامی که مردم با تعجب گفتند که این معلم در خور چنین هدایائی نبود، حضرت جمله ای فرمود که ارزش این جمله به مراتب بیشتر از آن جوائز بود و مقام چنین معلمی را بیشتر تثبیت می کرد و فرمود :

«آنچه را که من در مقابل این تعلیم و آموختن تقدیم داشتم کجا و آنچه را که او به کودک من عطا کرده است کجا.»

رسول گرامی اسلام (ص) در اهمیت «تعلیم» می فرماید :

«هیچ صدقه و بخششی از لحاظ میزان پاداش و بازدة معنوی نمی تواند با نشر و تعلیم علم، برابری کند.»

همچنین فرمود: « هرگونه هدیه و ارمغانی که یک فرد مسلمان به برادر دینی خود اهدا می کند، برتر و والاتر از سخن حکمت آمیز نیست، سخنی که خداوند از رهگذر آن بر مراتب هدایت آن برادر ایمانی افزوده و از گمراهی او جلوگیری می کند.»

امام صادق فرمود :

اگر کسی راه و رسم خیر و نیکی را به شخصی تعلیم دهد هم وزن پاداش کار نیک او، اجر و پاداشی عاید هدف از تربیت او را مشخص نمائیم. بدانیم چگونه انسانی می خواهیم بپروریم و بر فرض که تربیت مؤثر واقع شد در او چه تغییری حاصل می شود؟ تا با توجه به این هدفها ، برنامة همه جانبه و هماهنگی طرح ریزی کرده و با روش مطلوب به اجرای آن بپردازیم.


1- حسن ادیب، علی محمد، 1363 ( صفحه 4)

2- مطهری ، مرتضی، 1372 ( صفحه 56)

3- مطهری، مرتضی 1369 (صفحه 60)

1- دفتر همکاری، حوزه و دانشگاه، 1372، (صفحه 366).

2- قران مجید، سورة نحل آیه 78

1- قرآن مجید ، سوره علق ، آیه 2 – 6.

2- طوسی، خواجه نصیر الدین صفحات 106 – 108 .

1- مجتبی سید محمد باقر، 1373 ( صفحه 31)

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” بررسی تعلیم و تربیت اسلامی از دیدگاه معصومین علیه السلام ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – بررسی تعلیم و تربیت اسلامی از دیدگاه معصومین علیه السلام – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
بررسی تعلیم و تربیت اسلامی از دیدگاه معصومین علیه السلام ;انواع وراثت;مراحل تربیت;احتیاجات جامعه و تعلیم و تربیت

بررسی خسران و آثار آن در قرآن زیر دسته معارف اسلامی

با نگاهی به سوره عصر درمی یابیم که قرآن کریم عموم انسانها را در خسران و زیان اعلام می نماید مگر کسانی که ایمان و عمل صالح انجام دهند و یکدیگر را به حق و صبر سفارش کنند دنیا بازاری است که انسان در آن سرمایه عمر را از دست می دهد تا سرمایه ای به دست بیاورد و حال گروهی هستند که نه تنها سرمایه ای به دست نمی آورند بلکه سرمایه ای را هم از دست می دهند و

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 121

حجم فایل: 138 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

فهرست مطالب

فصل اول:طرح تحقیق 4

مقدمه 5

اهمیت و ضرورت بحث 6

پیشینه تحقیق 7

اهداف تحقیق 8

سوالهای تحقیق 9

فرضیه ها 9

روش تحقیق 10

فصل دوم:یافته های تحقیق 11

بخش اول:تعریف خسران،ویژگیها و مصادیق آن 12

الف)بررسی معنای لغوی واژه خسران 12

ب) مصادیق خسران 17

ج)ویژگیهای خاسرین 22

بخش دوم:عوامل خسران و راههای جلوگیری از آن 35

الف)عوامل خسران 35

1-تکذیب و انکار 35

2- کفر 44

3-باز داشتن مردم از راه خدا 52

4-ظلم کردن 54

5-شرک ورزیدن به خدا 55

6-پذیرش ولایت شیطان 57

7-دروغ و افتراء به خداوند 62

8-آلوده کردن نفس و اطاعت از آن 62

9-باطل اندیشی و باطل کاری 64

10- شکستن پیمانها 67

11- قطع پیوندها 66

12- فساد در زمین 66

13-سوء ظن داشتن بخدا 66

14-مشغول شدن به دنیا و غفلت از یاد خدا 70

15- فرو رفتن در فسادو بهره برداری از امکانات مادی در مسیر گناهان 72

16-عملکرد ضعیف در مسولیت 73

17- درخواست بدون علم 74

ب:راههای جلوگیری از خسران: 77

1-ایمان آوردن 79

2- انجام اعمال شایسته 81

3-سفارش کردن به حق 82

4- سفارش کردن به صبر 83

5- تزکیه نفس 84

6-هدایت ویژه الهی 86

7- تسلیم در برابر خدا 86

بخش سوم:آثار و نتایج خسران: 87

الف)آثار خسران در دنیا 87

1-حسرت کشیدن و مغلوب شدن 87

2- حبط اعمال 89

3- ندامت و پشمیانی 90

4- نازل شدن عذاب الهی 91

5- گرفتار همنشین بد شدن در دنیا 93

ب) آثار خسران در آخرت: 94

1- ورود به جهنم 95

2- عذاب شدید 95

3- خلود در جهنم 97

4- خوار و ذلیل بودن در آتش جهنم 98

5- فریادهای آنها را پاسخی نیست 99

6- بر دوش کشیدن بار سنگین گناهان 100

7- دچار حسرت گردیدن 101

8- زشت و بد منظر شدن 102

9- درخواست شفاعت و بازگشت به دنیا 103

10- نابود شدن خدایان و سخنان دروغین آنها 104

11- نهایت دوری از رحمت خداوند 105

12- حبط اعمال 106

نتیجه گیری 109

فهرست منابع ومآخذ 110

فصل اول:

طرح تحقیق

مقدمه:

حمد و سپاس خدایی را سزاست که انسان را از خاک آفرید و در او از روح خود دمید ، سپس خود را بر آفریدن او ستود و ملائکه را به سجده بر او امر کرد و بیان کرد که انسان را به هدف عبادت آفرید و او را خلیفه خود در زمین قرار داد .

و درود بر پیامبران الهی که پیوسته برای هدایت انسان مأمور گشتند و او را به نعیم بهشتی بشارت و از عذاب الهی ترساندند .

و درود بر پیامبر خاتم که اشرف پیامبران اوست و درود بر کتاب هدایت الهی قرآن که در بردارنده رطب و یابس است .

انسان طالب هدایت و سعادت ابدی باشد راهی ندارد جزء اینکه پناه ببرد به قرآن مجید که کلام خدای عزیز عالم است و دستورات قرآن مجید را به کار ببندد . زیرا عمیق ترین و زیباترین و فصیح ترین کلام ، کلام خداست و قرآن که معجزء باقی پیغمبر است برای هدایت خلق آمده و تا قیامت کلامی به زیبایی قرآن نخواهد آمد .

اما در راه هدایت ، همواره رهزنانی بوده اند که انسان را از صراط مستقیم بازداشته اند و او را به خسران و زیانکاری کشانده اند و باعث شده اند او تمام سرمایه های وجودی خود را برای حرکتی بی انتها به سوی کمال از دست بدهد .

در آیات متعددی از قرآن کریم به موضوع خسران و مطالب مربوط به آن پرداخته شده است .

نگارنده در این تحقیق می کوشد تا با بررسی آیات مربوط به خسران در حد توان خود ، تصویری جامع از این موضوع در دیدگاه قرآن ارائه کند .

تلاش شده است در توضیح آیات از تفاسیر گوناگون استفاده شود و البته از این نکته غفلت نشده است که تحقیق صرفا به محلی برای نقل اختلافات تبدیل نشود . همچنین در مواردی از کتب اخلاقی استفاده شده است .

اهمیت و ضرورت بحث:

با نگاهی اجمالی به سوره عصر می فهمیم که قرآن همه انسان ها را در خسران و زیانکاری اعلام کرده و در این میان جماعتی که ایمان آورده اند و عمل صالح انجام می دهند و تواصی به حق و صبر دارند،از آن مستثنی شده اند.

لذا این خود دلیلی است بر اهمیت و ضرورت مطلب که برای این جانب انگیزه ای گردید که به بررسی و تحقیق در موضوع خسران و آثار آن در قرآن بپردازم.

در این تحقیق مفهوم خسران و مصادیق و ویژگی های آن را مورد بررسی قرار داده و عوامل آن را با استفاده از آیات قرآنی بیان کرده ام و همچنین راهکارهای قرآنی از ابتلا به خسران آورده شده تا از نتایج سوء آن در دنیا و آخرت مصون مانده و به رشد و سعادت واقعی برسیم.

ان شاء الله

مروری بر مطالعات انجام شده:

این جانب پس از جستجوی منابع ،تنها دو مورد یافتم که در آنها به صورت خاص به موضوع خسران پرداخته شده بود که عبارتند از :

پایان نامه کارشناسی با عنوان «عوامل و پیامدهای خسران در آیینه قرآن و حدیث» از خانم اکرم دیانی که در هشت بخش تنظیم شده است:

بخش اول:کلیاتی در باب خسران

بخش دوم:حوزه های خسران

بخش سوم:تعابیر گوناگون خسران در قرآن کریم

بخش چهارم: شناخت خاسرین و ویژگیهای آنان

بخش پنجم:عوامل خسران از دیدگاه قرآن

بخش ششم: آثار و نتایج خسران

بخش هفتم:زمان بروز و ظهور خسران

بخش هشتم:راه های جلوگیری از خسر

و همچنین در کتاب «حدیث هدایت» از علی لطفی که در باب اول به بررسی معنای خسران و زیانکاران واقعی می پردازد.

اهداف تحقیق:

هدف کلی تحقیق:

بررسی خسران و آثار آن در قرآن

اهداف جزئی:

1- آشنایی با مفهوم خسران و مصادیق آن

2- بررسی ویژگی های خاسرین از منظر قرآن

3- بررسی عوامل خسران

4- بررسی راههای جلوگیری از خسران زدگی

5- بررسی آثار دنیوی خسران

6- بررسی آثار اخروی خسران

سوالهای تحقیق:

سوالهای اصلی:

1-آیا از منظر قرآن کریم رابطه ای میان اعمال افراد و خسران وجود دارد؟

2- آیا از منظر قرآن کریم تفاوتی بین خسران و حبط اعمال وجود دارد؟

سوالهای فرعی:

1- ویژگی های خاسرین در قرآن چیست؟

2- مصادیق خسران در قرآن چه مواردی است؟

3- آیات قرآن چه عوامل را برای خسران نام می برد؟

4- قرآن چه راهکارهایی برای پیشگیری از ابتلا به خسران ارائه می دهد؟

5- آثار دنیوی خسران چیست؟

6- آثار اخروی خسران چیست؟

فرضیه ها:

1- از منظر قرآن خسران تحت تاثیر اعمال و رفتار بد انسان شکل می گیرد.

2- از منظر قرآن گر چه میان خسران و حبط اعمال رابطه وجود دارد ولی این دو مترادف نیستند.

روش تحقیق :

روش جمع آوری اطلاعات در این تحقیق به صورت کتابخانه ای از طریق یادداشت هایی که از منابع و ماخذ مختلف به دست آمده می باشد.

بدین صورت که ابتدا ، آیات مربوطه را مشخص نموده و از طریق تفاسیر مختلف به بررسی آیات پرداختم و روایات و احادیث مرتبط با این بحث را از بین کتب روایی استخراج نمودم ، و از کتاب های اخلاقی نیز استفاده کردم.

فصل دوم:

یافته های تحقیق

بخش اول : تعریف خسران و ویژگیها و مصادیق آن:

با نگاهی به سوره عصر درمی یابیم که قرآن کریم عموم انسانها را در خسران و زیان اعلام می نماید مگر کسانی که ایمان و عمل صالح انجام دهند و یکدیگر را به حق و صبر سفارش کنند . دنیا بازاری است که انسان در آن سرمایه عمر را از دست می دهد تا سرمایه ای به دست بیاورد و حال گروهی هستند که نه تنها سرمایه ای به دست نمی آورند بلکه سرمایه ای را هم از دست می دهند و اینها هستند که گرفتار خسران و زیان هستند . همانطور که خداوند می فرماید

پس گروهی از انسانها هستند که سرمایه های عظیم خود را به بهایی اندک می فروشند و ضلالت را به جای هدایت می خرند .

و ما در این فصل بر آنیم که با شناخت معنای دقیق خسران در قرآن ، با مصادیق آن و ویژگی های خسران در قرآن نیز آشنا شویم .

الف : بررسی معنای لغوی واژه «خسران»

در معنای اصلی «خسر» نظرات مختلفی وجود دارد و برخی برای آن چندین وجه معنایی در نظر گرفته اند.

برخی معنای اصلی خسر را به معنای ضرر و زیان ، ضد سود آورده اند .

مصطفوی در التحقیق می نویسد: «معنای اصلی در این ماده آن چیزی است که مقابل سود قرار می گیرد یعنی کم شدن در مقابل سود کردن و اما نقص و گمراهی و هلاکت و ضرر ، هر یک از این موارد گاهی بر بعضی از موارد این معنا منطبق می شوند و گاهی از آثار این معنا هستند یا از اسباب و مقدمات آن هستند 000»[1]

برخی معنای اصلی «خسر» را کم شدن ، کم کردن و نقصان دانسته اند .

قرشی در قاموس می نویسد : «باید دانست که خسر ، خسران و خسار یک معنی بیشتر ندارند و آن نقصان و کم شدن است چنانکه صریح آیه «وَلَا تُخْسِرُوا الْمِیزَانَ » (رحمن / 9) و آیه ی «وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ» (مطفضین / 3) است و اینکه ضلالت و هلاکت را از معنای آن شمرده اند بدان جهت است که ضلالت و هلاکت یک نوع نقصان و زیان است ».[2]

برخی از منابع لغوی اصل ماده «خسر» را بر همین معنا گرفته اند و همین نظر را دارند . [3]

در برخی از منابع خسران به معنای کم شدن سرمایه آمده است که گاه به انسان نسبت داده می شود و می گویند فلان کس زیان کرد و گاه به خود عمل نسبت داده می شود و می گویند تجارتش زیان کرد .

گاه واژه خسران درباره دستاوردهای زندگی یه به عبارتی دیگر درباره سرمایه های برونی مانند مال و مقام دنایی است و گاه درباره ی سرمایه های درونی یا نتایجی که از حالات نفسانی حاصل می شود مثل از دست دادن صحت و سلامتی و عقل و ایمان و ثواب . [4]

گرچه راغب معتقد است که خسران به معنای زیان در سرمایه های درونی است نه زیان در امور دنیوی و تجارت بشری . [5] نویسنده الموسوعة القرانیة هم همین نظر را دارد . [6]

در مجمع البیان ذیل آیه 27 بقره «خسر» را به معنای نابودی تمام سرمایه آورده است و می نویسد : « خاسرون کسانی هستند که نفس خویش را هلاک کردند و به منزله ی کسانی هستند که سرمایه شان نابود شده است».[7]

در المعجم الوسیط ذیل ماده «خسر» آمده است : «خسر التاجر : تاجر در تجارت خود مغبون شد و کلاه بر سرش رفت . زیان کرد در آن. خسر فلان : فلانی نابود شد . گمراه شد (خسر) الشی ء : آن چیزی کم و ناقص کرد . گویند خسر ، المیزان و الکیل : ترازو و پیمانه را کم داد و ناقص گردانید.» [8]

و در لسان العرب آمده است : خسر به معنای نابودی است و الخسار و الخسارة و الخیسری به معنای گمراهی و هلاکت است . [9]

در وجوه القرآن برای «خسر» چندین وجه معنایی در نظر گرفته اند : غبن ، ضلال ، عقوبت و عجز و نقص

1- به معنای غبن یعنی زیان در آیه :« إِنَّ الْخَاسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِیهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ» (شوری / 45). در این آیه خاسر یعنی معجون و زیان دیده .

2- به معنای گمراهی و ضلال در آیه : « فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِینًا». (نساء / 119)

3- به معنای عقوبت در آیه : « لئن أَشْرَكْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِینَ » (زمر / 65) و همچنین در آیه : « لَئِن لَّمْ یَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَیَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِینَ ». (اعراف / 149)

4- به معنای عجز و ناتوانی در آیه : « لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذًا لَّخَاسِرُونَ » (یوسف / 14) در این آیه خاسرین یعنی ناتوانان .

5- به معنای نقص و کم بودن در آیه : « أَوْفُوا الْكَیْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِینَ » (شعراء / 181)[10]

نتیجه :

در برخی از آیات قران کریم واژه «خسران» در همان مفهوم لغوی آن بکار رفته است . یعنی به معنای نقص و کم گذاشتن است . مانند آیه : « وَأَقِیمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِیزَانَ » (رحمن /9) و یا آیه : « وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ » (مطففین /3)

در مورد این آیه زجاج می گوید : یعنی در پیمانه و وزن کم می گذارند[11] و یا درآیه « أَوْفُوا الْكَیْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِینَ »(شعرا/181) مخسر کسی است که هنگام دادن پیمانه در آن کم می گذارد و هنگامی که می خواهد بگیرد اضافه می خواهد . [12]

با این حال در قرآن کریم این واژه در اغلب موارد به معنای خسران در سرمایه های درونی است یعنی به معنای از دست دادن صحت و سلامتی و عقل و ایمان و ثواب است .

و این همان است که خداوند متعال از آن به عنوان خسران مبین یعنی زیان آشکار یاد کرده است . [13] که در این آیه شریفه به آن اشاره کرده است :« إِنَّ الْخَاسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِیهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَلَا ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ » (زمر / 15)

خسران در فارسی به زیان ترجمه شده است . [14]

دو واژه «خسران» و «ضرر» از نظر معنایی صد در صد مترادف نیستند .

در التحقیق آمده است :

« و هذا المعنی (زیان) غیر مفهوم الضرر فی مقابل النفع و قلنا ان «الخسر» نقص کلی فی مقابل الربح بخلاف الوضع . ثم ان هذا النوع من النقص قد یکون فی المال و الامور المادیه و قد یکون فی الامور النفسیه و المعنویه فاما الاول فقد یصدق علیه مفهوم الغبن و النقص و اما الثانی فقد ینطبق علیه مفهوم الضلال و الهلاک»[15].

«این معنا (زیان) غیر از مفهوم ضرر که در مقابل نفع است ، می باشد و گفتیم که خسران ، نقص در اصل در مقابل سود است به خلاف وضع . این نوع از نقص گاهی در مال و امور مادی است و گاهی در امور نفسانی و معنوی است . نوع اول بر آن مفهوم ضرر و نقص صدق می کند و نوع دوم گاهی مفهوم گمراهی و هلاکت برآن منطبق می شود».

فخر رازی در تفسیرش می نویسد : «یکی از بزرگان پیشین می گوید : معنی این آیه را من از مرد یخ فروشی آموختم که فریاد می زد و می گفت : رحم کنید به کسی که سرمایه اش ذوب می شود . رحم کنید به کسی که سرمایه اش ذوب می شود»[16]

بسیاری از مفسرین معتقدند که : مفهوم خسران ، تنها این نیست که انسان ضافعی را از دست بدهد بلکه خسران واقعی آن است اصل سرمایه را نیز از کف بدهد . [17]

ب – مصادیق خسران:

خداوند در قرآن افراد یا گروه هایی را به عنوان نمونه و الگو معرفی می کند تا کسانی که در آیات الهی دقت می کنند با این افراد که جزء زیانکاران در دنیا و آخرت هستند آشنا شوند و از سرگذشت آنها عبرت بگیرند و ویژگی های آنان را بر می شمارد تا از این صفات بر حذر باشیم.

ما در این بخش مصادیق خسران را نام می بریم و بعد به طور مختصر درباره ویژگی های آنها توضیح می دهیم . مصادیقی که در قرآن مطرح شده است ، عبارتند از :

1-حزب و گروه شیطان

اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُولئِكَ حِزْبُ الشَّیْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ .(مجادله / 19)

«شیطان بر آنان چیره شده و خدا را از یادشان برده است آنان حزب شیطانند. آگاه باش كه حزب شیطان همان زیانكارانند».

اولین و برجسته ترین مصادیق خاسران در قرآن «شیطان» است و کسانی که از شیطان پیروی می کنند و در گروه و حزب شیطان قرار می گیرند نیز خاسر هستند. زیرا آنان کسانی هستند که شیطان را به عنوان سرپرست خود گرفته اند .

2- قابیل

فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخیهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخاسِرینَ (مائده/ 30)

« پس نفسِ [امّاره‏] اش او را به قتل برادرش ترغیب كرد، و وى را كشت و از زیانكاران شد».

همه مفسرین بر این اتفاق نظر دارند که این آیه درباره قابیل است گرچه که اسمش در آیه نیامده است .[18]


1. التحفیق فی کلمات القرآن الکریم ، وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی ، تهران 1416 ه . ق ، اول ، مصطفوی حسن 1297 ق ص 52

1. قاموس قرآن ، دار الکتب الاسلامیة ، تهران ، 1318 ش ، نهم ، قرشی ، علی اکبر ص 243

2. معجم مقاییس اللغة ، مرکز النشر مکتب الاعلام الاسلامی ، قم ، 1404 ق بی تا ج 2 ، ص 182

3.شرح و تفسیر لغات قرآن براساس تفسیر نمونه ، بنیاد پژوهشهای اسلامی ، مشهد ، 1381 ش ، دوم ، شریعتمداری ، جعفر ، ج 1 ، ص 680 ؛ المفردات فی غریب القرآن ، رضوی ، مشهد ، 1375 ش ، دوم ، راغب اصفهانی( م 502) ، مترجم : غلامرضا خسروی حسینی ص 599 ؛ الموسوعة القرآنیة ، موسسه سجل العرب ، بی جا ، 1405 ق ، آبیاری ابراهیم ،ج 8 ، ص 166

[5]. المفردات فی غریب القرآن، ص 599

[6]. الموسوعة القرآنیة، ج 8 ، ص 166

1. مجمع البیان فی تفسیر القرآن ،ناصر خسرو،تهران،1372 ش،سوم،فضل بن حسن طبرسی، ج 1،ص 170

[8] . فرهنگ المعجم الوسیط ، انتشارات اسلامی ، تهران ، 1381 ش ، اول ، ابراهیم اینس ، منتصر عبد العظیم ، الصوالحی علمیه ، محمد خلف احمد ، مترجم : محمد بندرریگی ، ج 1 ، ص 496

[9] . لسان العرب ،دار صادر،بیروت ،1414 ق،سوم،محمدبن مکرم ابن منظور، ج 1 ، ص 496

[10] وجوه القرآن ، مجمع البحوث الاسلامیة ، مشهد ، 1380 ش ، اول ، حیدری نیشابوری اسماهیل بن احمدم 431 ه . ق ، ص 227

[11] لسان العرب ج 4 ، ص 239

[12] همان

[13] مفردات راغب ص 599 ؛ الموسوعة القرآنیة ج 8 ص 166 : شرح و تفسیر لغات قرآن ج 1 ، ص 680

[14] التحقیق فی کلمات القرآن الکریم ، مصطفوی حسن ص 52

[15] . همان

[16] . تفسیر مفاتیح الغیب ، دار احیاء التراث العربی بیروت 1420 ق سوم ابوعبدالله محمدبن عمر فخر الدین رازی،ج 32،ص 278

[17] . تفسیر نمونه ، دارالکتب الاسلامیة ، تهران ، 1374 ش ، اول ، مکارم شیرازی ناصر ، ج 12 ، ص 559 ؛ تفسیر اطیب البیان ، انتشارات اسلام ، تهران 1380 ش ، دوم ، طیب سید عبدالحسین ، ج 11 ، ص 295

[18] تفسیر نمونه ج4، ص350؛ تفسیر اطیب البیان، ج4، ص345؛ تفسیر هدایت، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی مشهد 1377 ش اول مترجمان ج2، ص312

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” بررسی خسران و آثار آن در قرآن ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – بررسی خسران و آثار آن در قرآن – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
بررسی خسران و آثار آن در قرآن ;ندامت و پشمیانی ;نازل شدن عذاب الهی;عوامل خسران و راههای جلوگیری از آن

بررسی ایثار و شهادت از دیدگاه قرآن زیر دسته معارف اسلامی

انسان تا وقتی که در خانه و کاشانه خود زندگی می کند، و در کوچه بازار برای تهیه امرار معاش زندگی با مردم سر و کار پیدا می کند، با افکار مختلفی روبرو می شود، که این افکار غالبا در محور مادیات دور می زند گرچه جامعه ی اسلامی ما ایرانیان از یک رشد عقلی و انسانی و اسلامی خاصی برخوردار است که نظریش را در تمام ملتهای جهان کمتر می توان یافت با وجود این چون

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 147

حجم فایل: 511 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

پیشگفتار

انسان تا وقتی که در خانه و کاشانه خود زندگی می کند، و در کوچه بازار برای تهیه امرار معاش زندگی با مردم سر و کار پیدا می کند، با افکار مختلفی روبرو می شود، که این افکار غالبا در محور مادیات دور می زند. گرچه جامعه ی اسلامی ما ایرانیان از یک رشد عقلی و انسانی و اسلامی خاصی برخوردار است که نظریش را در تمام ملتهای جهان کمتر می توان یافت . با وجود این چون بر اثر نیاز به کالاهای روزمره ی زندگی تا حدودی مادیات بر افکار مردم اثر گذاشته و هر کسی را به نحوی به خود مشغول ساخته، لذا هر کسی در شعاع محدوده ی زندگی خود فکر می کند و سخن می گوید. در مقابل این افکار مختلفی که در کوچه و بازار با آن برخورد می کنیم به قدمی فراتر می نهیم، و سری به جبهه های جنگ حق علیه باطل می زنیم و رزمندگان اسلام را که در مرزهای مملکت اسلامی مان ایران بر علیه لشکر کافر کمونیستی عراق جنگیدند ، آن ها را از نزدیک زیارت می کنیم و به روحیه و افکارشان برخورد می کنیم ، می بینیم در آن میدان نبرد، در آن صحرای پرآتش و خون، در زیر سلاح های درون مخرب دشمن ، روح وحدت و انسجام و صفا و صمیمیت در بین حکمفرما بود، و یار و یاور هم بودند برای اسلام و مملکتشان به امر رهبر عزیزمان امام خمینی مدظله ( که به حق فرمان رهبرمان، فرمان ولی عصر امام زمان ارواحنافداه است) عشق می ورزیدند و جان خویش را نثار می کردند و برای شهادت در راه خدا از یکدیگر سبقت می گرفتند. به راستی می توان گفت زندگی اگر هست همان است که آن ها داشتند و دارند. نه ما زیر وقتی که روح صفا و ایمان در جامعه ای زنده باشد و هر کس دیگری را از دیدگاه محبت و ایمان بنگرد و ذهن خود را از تمام مفاسد اخلاقی و عیوب نفسانی پاک گرداند، آن وقت است که هر چه را می بیند به آن عشق می ورزد و با هر که سخن می گوید از آن لذت می برد . رزمندگان ما که در جبهه های جنگ می جنگیدند ، چنین حالتی داشتند، آن ها همه نسبت به هم عشق می ورزیدند و همدیگر را دوست می داشتند. دلهایشان از تمام کینه ها و خود پسندیها پاک بود و دنیا در نظرشان کوچک و آخرت بزرگ… اما چرا اینگونه بودند؟

برای اینکه وقتی در میدان جنگ هدف فقط خدا باشد و نابودی حکومت طاغوت و استقرار حکومت قرآن، آن زمان است که میدان جنگ آنچنان روحانیت و معنویت خاصی پیدا می کند که نور را نسبت و عظمت خدا در آن جا مشاهده می شود آن وقت است که سرباز اسلام در جبهه های جنگ تصفیه می شود، خالص می شود، ساخته می شود، بنده خاص خدا می شود، دنیا در نظرش کوچک و آخرت بزرگ جلوه می کند. دلش از خانه و کاشانه اش کنده می شود، از زن و فرزندش فراموش می کند. او چیز دیگری را می بیند که همه چیز در مقابل او هیچ است ، و او خداست. او جلوه ی خدا را در جبهه های جنگ می بیند نه در خانه و کاشانه ی خویش لذا مجنون وارمی جنگد تاشربت شهادت را بنوشد و به لقای محبوبش واصل شود. به خاطر همین است که جبهه رفته ها دل از جبهه نمی کنند، وقتی که از جبهه برمیگردند و به شهر و دیارشان باز می آیند و چند روزی می مانند، خسته می شوند، کسل می شوند، دلشان می خواهد زود به جبهه برگردند. چرا چنین است؟ برای آنکه آن ها در جبهه عاشق خدا شده اند و جلوه ی خدا را در آن جا دیده اند. مانند پروانه ای می مانند که باید خود را به شمع بزند و بسوزاند و به حق واصل شود. سخن از عشق است و عاشقی پرواز به سوی ملکوت ، پرواز از این متن خاکی ، پرواز از این بند و قفس است و پاکی زندگی، پرداز از همه ی وابستگیهای مادی، زمینی ،پرواز به سوی تنها معشوق و تنها معبود، یگانه مقصد و مقصود، که اگر نبود اجل معین روح الهی انسان حتی چشم بر هم زدنی آرام نمی گرفت و پر می کشید و به سوی معشوقش پرواز می کرد.

چنین قفس زنرای من خوش الحان است .

روم به روضه ی رضوان که مرغ آن چمنیم.

و تحقیقی جامع با این موضوع به عمل نیامده است

بر آن شدیم که قدمی کوچک در این راه بزرگ بر داریم شاید که محققین آینده را یاری رساند. در این بین از سرکار خانم افخمی و اساتید گرامیمان که بسیار همراهیان نمودند تشکر می کنیم.

مقدمه

ایثار و شهادت در شمار عالی ترین مفاهیم الهی و حاصل متعالی ترین ارزش هایی هستند که یک انسان می تواندکسب کند. این مفاهیم اثر گذار و تعالی بخش می توانند فرهنگ یک جامعه را به غایت تحت تاثیر قرار دهندو والاترین برکات را به ان ببخشند. پیام و ارمان شهدا به دلیل عظمت مرتبه ای که شهدا بدان دست یافته اندعالی ترین پیام هایی است که به انسان می رسد و چون از نهاد پاک ترین و بلند مرتبه ترین انسان ها برخواسته اند پیامی از جنس پیام انبیاء الهی است. شهدا فرزانگان و برگزیدگان نسل خود بوده اند و اصلی ترین پیام انها برای نسل امروز پیمودن همان طریقی است که خود طی کرده اند که طریق الی الله است. معنای این مسیر تبلور همه ی ارمان ها و اندیشه هایی است که انسان خدا جو جستجو می کند و شهدا از این منظر رسولانی هستند که پیام خدایی شدن و خدایی زندگی کردن را ابلاغ می کنند.

1-1 مقدمه

این تحقیق توسط دانش آموزانی نوشته شده که در اول راه هیئت و پشتکار را سرلوحه کار خود قرار دادند. در این فصل شما را از هدف و اهمیت و ضرورت تحقیقمان آگاه خواهیم کرد و در آخر این، که ارکان اساسی تحقیقمان را توضیح خواهیم داد تا ابهامات برطرف شود و با دیدی بازتر تحقیق را دنبال کنیم.

درخت دانش زیر شما را در دنبال کردن این فصل کمک خواهد کرد.

1 بیان مسئله :

اما در این تحقیق تلاش کردیم تا به مفهوم ایثار و شهادت از دیدگاه قرآن و سیره نبوی پی ببریم و سپس تاثیر و مصادیق آن را در جامعه کنونی را مورد مطالعه قرار دادیم که در فصل های آتی به آن اشاره می شود.

3-1 اهداف تحقیق :

ما در این تحقیق در صددیم که به اهدافی نظیر

1) شناساندن دقیق ایثار و شهادت

2) تفکیک ایثار خوب از بد، فردی از اجتماعی

3) آگاهی جامعه و افراد از ایثارهای انجام شده در تاریخ

4) بررسی مقام شهید در دنیا و آخرت

5) فراگرفتن راه و روش و متون گردآوری در اطلاعات

6) میزان توجه مردم در جامعه فعلی به ایثار و شهادت

برسیم و به جوانان و کسانیکه این تحقیق را مورد مطالعه قرار می دهند از طریق آیات و روایات و نوشته ها ، انس گرفتن آن با شهدا و دنبال کردن راه آنها و آثار ایثار یادآور شویم.

4-1 اهمیت تحقیق :

با توجه به اینکه در جامعه ای زندگی می کنیم که دین اسلام رواج دارد، دینی که فطر و زهد و ایثار و شهادت است پس نباید ایثار و شهادت کم رنگ شده باشد. از این رو ما نیز به دلیل اثر اصلاحی که در جامعه ، خانواده ها، جوانان دارد مثلا اگر در خانواده ایثار وجود داشته باشد، که خانواده از هم نمی پاشد و همچنین چون مطلبی است که در آیات و روایات بر آن تاکید زیادی شده است ما را به قسمت آن تشویق می کنند پس باید آن را بشناسیم و بر مفاهیم آن تسلط پیدا کنیم و نیز ممکن است ایثار در جامعه کنونی کم رنگ شده باشد، باید از آن دفاع شود تا در نسل های بعدی نیز ادامه پیدا کند. مطلب شهادت در ذهن اکثریت مردم ما تمام شده محسوب می شود پس ما در این تحقیق نقش به سزای شهادت را بیان می کنیم.

5-1 سئوالات با فرضیات تحقیق :

فرضیه 1 : نگرش جامعه معلمین و دانش آموزان در رابطه با ایثار و شهادت

فرضیه 2 : رابطه جهاد و. شهادت

فرضیه 3 : مفهوم شهادت و مقام شهید

فرضیه 4 : ایثار و رابطه اخلاقی ، اجتماعی و سیاسی آن در جامعه

فرضیه 5 : آثار فرهنگی ایثار و شهادت در جامعه

6-1 تعریف واژگان اساسی تحقیق :

الف) معنای کلمه شهید

در کتب لغت برای کلمه شهید چه معنا ثبت شده است؛ مانند امین در ارائه شهادت، گواه، کشته در راه خدا و کسی که چیزی از او پوشیده نیست چنان که شهادت را به جز دادن به آنچه دیده شود و مجموع آنچه با حس درک کردنی است) دانسته اند چرا که کشته راه خدا را (شهید) می خوانند؟ در این باره وجوه مختلفی ذکر شده است؛ مانند :

– شهید ، شهادت حق را در راه خدا بر پا کرده، عملا به حق شهادت می دهد.

– فرشتگان او را می بینند، پس او شهید به معنای شهود است.

– خداوند و فرشتگانی، بهشت را برای شهید گواهی می دهند.

– زنده و نزد پروردگارش زنده است.

– ملکوت و ملک خداوند را مشاهده می کند.

– روز قیامت گواه بر امت های دیگر است.

– در مجموع البحرین آمده است: (( شهید از اسامی خداوند است ، یعنی آنکه چیزی از او پنهان و غایب نمی ماند.

در حقیقت شهید دانستن خدا بدان معناست که خداوند همه چیز را می بیند و شاهد هر چیزی است. از این رو، شهید در انسان، معنایی خاص دارد . واژه های شهید در شاهد، شهادت، شهود، در انسان بیانگر نوعی خاص از دیدن ، روئیت کردن، حضور یافتن و آگاهی یافتن است. در شهید همان شاهد است و شاهد مشاهده کننده چیزی است که در مورد اعتقاد علاقه قلبی اوست.

در دائره المعارف modem Islamic worlds واژه شهید این گونه معنا شده است:

شهید، در لغت به معنای گواه است ، معمول ترین معنای این لغت که بیش از پناه و شش بار به صورت مفرد جمع و قید در قرآن به کار رفته، در شاهد عینی یا شاهد در مفهوم است.

در اصطلاح ، این واژه برای افرادی اطلاق می شود که در راه خدمت به دین و دفاع از آن جان خود را فدا می کنند…

دین اسلام بر پایه (( شهادت دادن)) به حقانیت واپسین وحی خداوند از طریق واپسین پیامبرش محمد (ص) بنیاد شده است و تا جایی که پرشورترین یا معنادارترین شکل شهادت دادن، به نفس انسان، روح مرتبط می شود. بنابراین پایه اسلام، شهادت است. اما همان گونه که دیدیم ، عمل شهادت دادن در اسلام به روش های متعددی انجام می پذیرد . از بیان لا اله الا الله ، محمد رسول الله، نهایی ترین وجه شهادت ، یعنی فدا کردن زندگی خود برای استقرار آرمان های اسلامی یا دفاع از آن آرمان ها.

بنا بر آنچه گفته می شود ، می توان نتیجه گرفت معنای واژه شهید، از کشته شدن در راه خدا فراتر می رود هر کس که به مقام شهود حقیقت رسد و با عمل خود به یگانگی و حقانیت خداوند شهادت دهد، شهید است، اگر چه در جهاد کشته نشود و با برگ طبیعی از دنیا رود. از سوی دیگر تقدیم جان در راه حق بالاترین مرتبه شهادت دادن به ربوبیت خداوند و محبوبترین عمل نزد خداوند است.

ب- معنا و مفهوم ایثار

ایثار در لغت به معنی برگزیدن، غرض دیگران را بر غرض خویش مقدم داشتن ، برگزیدن منفعت غیر را بر مصلحت خود مقدم داشتن و این کمال درجه سخاوت است دیگری را در رساندن به منفعت و دفع مضرت بر خود مقدم داشتن و آن نهایت برداری است. ( دهخدا ، علی اکبر، لغتنامه، ذیل کلمه ایثار)

ارزش و اهمیت ایثار

در اسلام ایثار فی نفسه دارای ارزش نیست بلکه آنچه به آن ارزش می دهد جهت و هدف ایثار است که در کدام جهت برای چه هدفی می باشد در همه فرهنگ ها ایثار وجود دارد مهم ماهیت و محتوای عمل است نه صورت عمل.

امام خمینی (ره) می فرمایند :

شما جان خودتان را فدا می کنید و بسیار اشخاص مهم هستند که در راههای انحرافی باز هم این کار را می کنند.

صورت عمل یک صورت است که این معنی دو تا و محتوا دو تا می باشد میزان محتوای عمل است نه صورت عمل . ( صحیفه ی نور ، ج 20، ص 92)

تاریخچه ی ایثار و شهادت

فداکاری، ایثار و گذشت موضوعی است که خارج از حوزه ی زمان و مکان در وجود سرنوشت پاک الهی نهفته بوده است. لذا با تولد انسان ابوالبشر روح فداکاری ، ایثار و گذشت در او دیده شده به همین جهت می توان مصادیق فراوانی از ایثار و گذشت در طول تاریخ در نظر گرفت اگر تاریخ ادبیات ملل مختلف دنیا را مطالعه نماییم مملو از وجود مصادیق و رویکردهای انسانی ، اعتقادی و ملی است.

در این رهگذر اولین ایثارگر، اولین بخشنده همه چیز به ما و اولین آفریدگار بی منت و مزد، خداوند قهار و منان می باشد. روح ایثارگری، فداکاری و گذشت بیش از همه متعلق به خداوند است. همان گونه که رافت و مهربانی خداوند در مقابل جور ظلم ستم بندگان ( قدر ناشناسی بندگان) بی منتهاست، فرستادگان و برگزیدگان او نیز صاحبان این صفات والا نیز لذا در امر دعوت مردم غافل به سوی پروردگارشان از جانب هر کدام از پیامبران ، رنج ، و زحمت، گرفتاری شدید، شکنجه و مصیبت ، زخم جسم و روان و نهایتا شهادت مزد ظاهری پیامبران به جای تقدیر و تشکر بود.

1-2 مقدمه

از آن جا که برای دانستن تاثیر ایثار و شهادت باید ابتدا خود آن ها را شناخت بعد به تاثیرات آن ها در جوامع پرداخت در این فصل بر این بر آن شدیم تا تاریخچه ای از موضوع را داشته باشیم.

ضمن این که خواندن دیگر کتب رفع می ود و گامی به نقد می انجامد که ما با خواندن چندین کتب نقدهایی از آن ها کردیم، که اگر نقد ما به جا باشد ان شاءالله سازنده نیز خواهد بود و اگر بی جاست ما همین جا از نویسندگان کتاب ها پوزش می طلبیم.

درخت زیر آن چه در این فصل خواهیم پرداخت را به طور خلاصه نشان می دهد.

پیشینه تحقیق :

تاریخچه ی موضوع

پیشینه ی عملی ( نقد کتب)

پیشینه ی نظری

پیشینه نظری

نظریاتی که شهدای گرانقدر و امامان معصوم و خانواده های محترم آن ها در مورد مقام بالای شهادت و ایثار بیان کردند به شرح ذیل می باشد

پیامی از شهید شیرودی برای مردم :

از شما مردم می خواهم مواظب حرف ها باشید، مواظب شایعات باشید، سپاه را بشناسید، ارتش را بشناسید و ببینید سپاهی که از قلب این ملت برخاسته و ارتشی که از هم حر تحویل جامعه قهرمان پرور ایران داده تا به حال چه حماسه هایی آفریده اند. به عقیده من و تمام آن هایی که در دنیا جنگ را دیده اند و در این مورد نوشته اند این است که ارتشی اگر پشیمانش ملت باشد حتما پیروز است مخصوصا وقتی که این ارتش مکتبی باشد و آن روزی است که آمریکا باید برخودش بلرزد چون یک ارتش مکتبی می تواند دنیا را به زانو درآورد . روایتی از ابان بن تغلب که امام صادق (ع) فرموده اند:

کسی که در راه خدا کشته می شود کفش لباس تنش خواهد بود، غسل ندارد مگر وقتی که مسلمانها به او برسند و او را زنده ببینند بعد فوت کند که در این صورت غسل و کفن دارد اگر بدن شهید برهنه بود غسل ندارد ولی باید او را کفن کند زیرا پیغمبر اکرم در جنگ احد بدن حضرت حمزه نماز میت خواند و او را حنوط و کفن کرد، چون بدن حضرت حمزه برهنه بود .

( وسائل الشیعه جلد 2 باب 14 من ابواب غسل العیت حدیث 7)

روایتی از ابی مریم که از امام صادق ( ع) شنیده است:

شهید هر وقت رمقی در بدن داشت بعد از دنیا رفت باید او را غسل و حفوط و کفن کنند و بر او نماز میت بخوانند، و اگر در اور مقی نبود نباید او را غسل و کفن و حفوط کنند.

در این روایات ندارد که شهید آنست که با پیمغبر یا با امام یا نائب خاص امام در جهاد شرکت کند، کشته شود. بلکه روایات اطلاق دارد، یعنی هر کس که در راه خدا کشته می شود چه می خواهد ( در زمان حضور امام با امام یا نائب خاص امام باشد و چه می خواهد در زمان غیبت ولی عصر اروا خدا له الفراء برای دفاع از اسلام با دشمن بجنگد و کشته شود، همان طور که کسی که طالب علم باشد و و بصیر داد شهید است یا کسی که غرق می شود، و مانند این ها در اخبار ذکر شده او شهید است.

البته این ها مانند شهدائی که در جبهه های جنگ کشته می شدند، نیستند تا بحث کنیم

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” بررسی ایثار و شهادت از دیدگاه قرآن ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – بررسی ایثار و شهادت از دیدگاه قرآن – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
ایثار و شهادت ازدیدگاه قرآن

سیری در زندگی عبادی سیاسی امام سجاد (علیه السلام) زیر دسته معارف اسلامی

تحقیق با موضوع سیره عبادی ، سیاسی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) می باشد كه به زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) نگاهی گذرا داشته ایم ، در این تحقیق دو بعد از زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) عبادی و سیاسی مورد بررسی قرار گرفته است

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 138

حجم فایل: 504 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

فهـرست مطالـب

عنوان

صفحه

تقدیم …………………………………………………………………………………………………………………………………..

ج

تقدیر و تشکر ………………………………………………………………………………………………………………………..

د

چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………………..

هـ

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………..

1

كلیات …………………………………………………………………………………………………………………………………..

4

فصـــل اول: امام سجاد (عَلیهِ السّلام) و عاشورا

بخش اول : بیوگرافی مختصری از زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام)

15

ولادت علی بن الحسین (عَلیهِ السّلام)………………………………………………………………………….

15

نام گذاری امام سجاد (عَلیهِ السّلام)…………………………………………………………………………….

16

كنیه و القاب امام سجاد (عَلیهِ السّلام)…………………………………………………………………………

17

دوران كودكی ………………………………………………………………………………………………………………..

19

دوران نوجوانی ………………………………………………………………………………………………………………

20

مادر امام سجاد (عَلیهِ السّلام)……………………………………………………………………………………….

22

همسر و فرزندان امام (عَلیهِ السّلام)………………………………………………………………………………

24

قیام زید …………………………………………………………………………………………………………………………

25

شهادت امام سجاد (عَلیهِ السّلام)………………………………………………………………………………….

27

بخش دوم : بررسی نقش امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در عاشورا …………………………………

28

حركت امام حسین (عَلیهِ السّلام) از مدینه ………………………………………………………………….

28

بیماری امام سجاد (عَلیهِ السّلام)………………………………………………………………………………….

30

عدم توان مبارزه ……………………………………………………………………………………………………………

31

نشانه های جهاد در سیره امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در عاشورا …………………………………..

32

علل عدم قتل امام (عَلیهِ السّلام)…………………………………………………………………………………..

35

حضور در قتلگاه …………………………………………………………………………………………………………….

35

فصــل دوم: امام سجاد (عَلیهِ السّلام) و کاروان اسراء

تبیین نقش امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در اسارت ………………………………………………………………….

38

ورود اسراء به كوفه ………………………………………………………………………………………………………………..

38

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در مجلس یزید …………………………………………………………………………….

43

خطبه امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در مسجد اموی …………………………………………………………………

45

خواب دیدن همسر یزید و نجات اهل بیت (عَلیهِ السّلام) از شام ………………………………………..

51

بازگشت به مدینه ………………………………………………………………………………………………………………….

52

خطبه امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در مدینه ……………………………………………………………………………

54

فصـــل سوم: عبادت و امام سجاد (عَلیهِ السّلام)

بخش اول : دعا و مناجات امام (عَلیهِ السّلام) ……………………………………………………………..

59

عبادت امام سجاد (عَلیهِ السّلام)…………………………………………………………………………………

59

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در محراب عبادت و معنویت ……………………………………………….

60

نماز امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ابلاغگر پیام شهیدان………………………………………………………

63

علی بن الحسین سید الساجدین ………………………………………………………………………………….

63

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) و عبادت ……………………………………………………………………………….

65

عبادت و آتش ……………………………………………………………………………………………………………….

67

سقوط فرزند در چاه ……………………………………………………………………………………………………..

67

امام و عبدالملك سروان ………………………………………………………………………………………………..

67

امام در مسجد كوفه ………………………………………………………………………………………………………

69

بخش دوم : صحیفه سجادیه ……………………………………………………………………………………………

70

تعریفی از صحیفه سجادیه ………………………………………………………………………………………..

70

شرح صحیفه سجادیه ………………………………………………………………………………………………..

73

سند و رجال صحیفه سجادیه ……………………………………………………………………………………

74

ابعاد صحیفه ………………………………………………………………………………………………………………

83

فصــل چهارم: سیاست و امام سجاد (عَلیهِ السّلام)

بخش اول : با چه سیاستی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) از عاشورا به نفع اسلام استفاده كرد

90

ح

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………

90

زنده نگه داشتن یاد و خاطره عاشورا …………………………………………………………………………..

90

جهاد در لباس اسارت …………………………………………………………………………………………………

93

افشاگریها ………………………………………………………………………………………………………………………

94

بیان علل ……………………………………………………………………………………………………………………….

95

بخش دوم : سیاست و برخورد امام سجاد(عَلیهِ السّلام)با حكومت های وقت ……….

96

برنامه سیاسی كوتاه مدت …………………………………………………………………………………………

96

زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در خلافت یزید ……………………………………………………..

99

واقعه اسفبار حرّه ………………………………………………………………………………………………………

99

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در واقعه حرّه …………………………………………………………………….

103

تحلیلهای نادرست …………………………………………………………………………………………………….

105

یزید و هجوم به مكه …………………………………………………………………………………………………

110

دوران معاویه بن یزید ………………………………………………………………………………………………..

105

دوران مروان بن حكم ……………………………………………………………………………………………….

117

انحطاط دینی و سیاسی مردم ………………………………………………………………………………….

119

دوران حكومت سیاه عبدالملك …………………………………………………………………………………

120

برخوردهای امام سجاد (عَلیهِ السّلام) با عبدالملك …………………………………………………..

122

دوران ولید بن عبدالملك ………………………………………………………………………………………….

124

شیوه امام در افشاگری علیه حاكمان ناصالح ……………………………………………………………

125

نتایج …………………………………………………………………………………………………………………………………….

128

پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………

134

فهرست منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………….

136

چكیــده

تحقیق با موضوع سیره عبادی ، سیاسی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) می باشد كه به زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) نگاهی گذرا داشته ایم ، در این تحقیق دو بعد از زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) عبادی و سیاسی مورد بررسی قرار گرفته است .

درباره زندگانی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) بسیار كم بحث شده است و اگر بگوییم تا كنون كمتر پژوهشی

( البته به روش علمی و جدید ) انجام گرفته است سخن به گزاف نگفته ایم ، سبب این امر كمبود مدارك و اسناد معتبر می باشد مطالعه و تحقیق درباره این بزرگوار بسیار ضروری به نظر می رسد و از اهمیت ویژه برخوردار است ، زیرا كمی تحقیقات پیرامون این پیشوای عالی مقام سبب گنجانیده شدن تصورات و پندارهایی دور از واقعیت در ذهن دوستان و حتی دشمنان آن حضرت گردیده است و این بر عهده ما است كه از میان منابع تاریخی و روایات صادره از آن حضرت با سیمای راستین آن امام (عَلیهِ السّلام) آشنا شویم .

به منظور آگاهی بر فعالیت های علی بن الحسین (عَلیهِ السّلام) در طول مدت امامت آن حضرت – از واقعه عاشورا تا شهادت امام – باید نكات زیادی را در نظر گرفت ، زیرا بیشتر دانستنی ها و معلومات راجع به امام از ظهر عاشورا آغاز و با بازگشت از شام به مدینه پایان می پذیرد.

در تحقیق انجام شده از كتاب های تاریخی و روایی و تفسیری استفاده شده و جمع آوری مطالب از طریق فیش برداری بوده است .

هـ

در این تحقیق با زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) آشنا شده ایم . نقش امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در كربلا و علل عدم قتل ایشان را دانستیم و نقش برجسته و حساس آن حضرت در اسارات نیز آشكار شود ، اگر امام سجاد (عَلیهِ السّلام) نبود ، عاشورا الان زنده نبود و یك واقعه تاریخی ابتر می ماند ، رسالت خون به عهده پدرش بود و اكنون نوبت اوست كه باید پیام و خون شهیدان را به گوش همه تاریخ برساند علی بن الحسین (عَلیهِ السّلام) اكنون یك تنه وارث كارنامه پرعظمت اسلام است . او تنها ، ولی با مسئولیت بس عظیم و مهم . رسالتی با این عظمت ، یكی رهبری اسلام و مسلمین با درنظر گرفتن جو و شرایط آن زمان ، و دیگری پیام خون شهیدان .

در ادامه عبارت های امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ذكر شود ، مطالبی نیز در مورد صحیفه سجادیه امام (عَلیهِ السّلام) آوردیم ، كتابی كه راهنمای بشر در دوران های مختلف بوده است .

بعد از آن بعد سیاسی ، سیاسی كه بعضی ها فكر می كردند امام سجاد (عَلیهِ السّلام) به طور كلی از آنان دور بود اما نمی توانستند كه عبادت و زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) عین سیاست آن حضرت است

مقدمــه

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ، چهارمین پیشوای شیعه و ششمین آفتاب آسمان عصمت و طهارت است كه در بحرانی ترین شرایط تاریخ اسلام عهده دار امر امامت امر گردید و قافله اسلام را از تاریكی های دوران حكومت بنی امیه به سلامت عبور داد و شیعه را از نابودی مصون داشت .

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در روزگاری می زیست كه همه صدا ها خاموش شده بود و امویان دارهایی را كه برافراشته بودند همچنان نگه داشته و خون های مطهری را كه ریخته بودند نمی شستند تا درس عبرتی باشد برای همه آنان كه هنوز نفسی در سینه دارند و زمزمه ی زیر لب ، تا مبادا لب به سخن بگشایند و دودمان اموی را بر باد دهند .

آری ، امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در چنین روزگاری قافله سالار راهیان نور شد . قافله ای كه ضربات سهمگینی بر پیكرش وارد شده و امویان این قافله را نابود شده می پنداشتند .

وقتی نگذاشتند كه امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ، بعد از واقعه عاشورا ، ندای حقیقت را بر فراز منبر جدش رسول الله (ص) فریاد كند آن امام همام در دل شب با دعا و نیایش ، عالی ترین روز دینداری و حق طلبی را به یارانش ابلاغ كرد . و باران نیازهای شبانه اش ، صحیفه ای از معارف و رهنمود ها و درس ها تدارك دید و با سجده های طولانی اش قیامها را شكل بخشید .

زمانی كه دشمن اجازه نداد او درمیان یارانش و در جمع پیروانش حضور علنی داشته باشد ، آن حضرت با خلوت خویش جمع امویان را ضعیف ساخت و آرامش آن ها را بر هم زد ! به راستی كه امام سجاد (عَلیهِ السّلام) محراب نیایش را میدان مبارزه با سیاست ها و تبلیغات امویان تبدیل كرد و از دعا كه نرم ترین شیوه گفتاری است حربه ای برنده علیه دشمنان دین و منكران ولایت پدید آورد . او در مجلس یزید كه خونخوارترین و بی رحم ترین بیدادگاه تاریخ بود با چنان شهامت و شجاعتی از حریم شهیدان كربلا دفاع كرد كه نجوای سخنانش برای همیشه در گوش زمان و تاریخ باقی ماند.

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ، در آن مجلس و نیز در بقیه عمر خویش با منش و رفتار خود برای همه ی دشمنان به اثبات رسانید كه در حلم ، علم ، فصاحت ، شجاعت مانند اجداد طاهرینش سرآمد خلق است . از آن پس هرگاه صدای نیایش امام سجاد(عَلیهِ السّلام) بلند می شد همه درد ها و رنجهایی كه از سوی غاصبان ولایت و خلافت بر خاندان عصمت رفته بود پدیدار می گشت .

از نوای گرم و مهربان دعاهایش چیزهایی زیادی می توان دریافت ، ندای توصیه ی رسول خدا (ص) ، صلابت امیرالمونین علی (عَلیهِ السّلام) و رنجهای حسن بن علی (عَلیهِ السّلام) و مظلومیت های حسین (عَلیهِ السّلام) سالار شهیدان كربلا .

و اكنون به شناخت ابعاد وجودی آن زینیت بخش تقوا پیشگان می نشینیم . بدان كه امید كه مائده امداد های الهی ، در این مسیر یاری و توانمان بخشد .

فصل اول

بیوگرافی مختصری از زندگی امام سجاد (عَلیهِ السّلام):

این فصل شامل ولادت ، كنیه و القاب ، مادر و همسر و فرزندان و دوران كودكی ، نوجوانی و جوانی امام (عَلیهِ السّلام) می شود . در كل زندگینامه امام سجاد (عَلیهِ السّلام) را به صورت خلاصه ذكر كرده ایم .

فصل دوم

تبین نقش امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در عاشورا كه به بركت امام حسین (عَلیهِ السّلام) به سوی كربلا ، بعد از آن به بیماری امام (عَلیهِ السّلام) كه نقش زیادی در زنده ماندن امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در واقعه عاشورا داشت كه آن یك تقدیر الهی برای استمرار امامت در جامعه اسلامی بود اشاره كرد . و رنج و مصیبت هایی كه امروزه در روز عاشورا بر امام سجاد (عَلیهِ السّلام) وارد شده حضور آن حضرت در قتلگاه پرداختیم .

فصل سوم

بررسی نقش امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در اسارت :

در اینجا همراه می شویم با كاروان اسراء و با كاروانسالار آن ، امام سجاد (عَلیهِ السّلام) و با آن بزرگوار منزل به منزل می رویم و حوادث آن دوره را ورق می زنیم . در كوفه شهر مردمان حیله و ریا و در شام در مجلس یزید ، خونخوارترین و ستمكارترین عنصر تاریخ در مدینه شهر رسول خدا ، شهر نور.

فصل چهارم :

دعا و مناجات امام (عَلیهِ السّلام) بررسی عبادت های امام سجاد (عَلیهِ السّلام) ، بیان خضوع و فروتنی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) و حضور قلب آن حضرت در نماز و بیان نمونه هایی از عبادت های آن حضرت

فصل پنجم

توضیحی پیرامون صحیفه سجادیه :

همان كتابی كه انجیل اهل بیت و زبور آل محمد لقب گرفت . در این فصل ابتدا تعریفی از

صحیفه سجادیه آورده ایم و به شرح های نگاشته شده بر صیحفه و سند و رجال آن پرداختیم و در ادامه امتیازات صحیفه سجادیه را متذكر شده ایم و در نهایت ابعاد صحیفه را ذكر كرده ایم

فصل ششم :

با چه سیاستی امام سجاد (عَلیهِ السّلام) از عاشورا به نفع اسلام استفاده كرد :

در این فصل به پیام رسانیها و سیاست امام سجاد (عَلیهِ السّلام) در زنده نگه داشتن یاد عاشورا را

اشاره كردیم . امام به دلیل اینكه واقعه عاشورا از اذهان پاك نشود ، به افشاگری و بیان علل قیام امام حسین (عَلیهِ السّلام) می پرداخت .

فصل هفتم

سیاست امام سجاد (عَلیهِ السّلام) با حكومت های وقت :

امام سجاد (عَلیهِ السّلام) با یزیدبن معاویه بن یزید ، مروان بن حكم ، عبدالملك بن مروان ، ولید بن عبدالملك هم عصر بود . با هریك از این حاكمان و ویژگی های حكومتی آن ها را به صورت جداگانه توضیح دادیم و در مورد واقعه اسفبار حره ، هجوم یزید به مكه و فتنه ابن زبیر و برخورد امام سجاد (عَلیهِ السّلام) با هریك از این ها مطالبی را در این فصل گنجاندیم .

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” سیری در زندگی عبادی سیاسی امام سجاد (علیه السلام) ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – سیری در زندگی عبادی سیاسی امام سجاد (علیه السلام) – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
زندگی عبادی سیاسی امام سجاد (علیه السلام);شهادت امام سجاد;نام گذاری امام سجاد;زندگی امام سجاد

تحقیق ازدواج زیر دسته معارف اسلامی

سپاس خداى را كه تیرهاى اندیشه درباره شگفتیهاى آفرینش او به جایى نرسد، و عقل و خرد به هنگام تفكر در بدایع نخستینش جز آنكه سرگردان و متحیر بماند، راه به جایى نبرد، در صورتى كه همواره نعمتهاى لطیف او براى جهانیان یكى پس از دیگرى ، چه بخواهند و چه نخواهند استمرار دارد؛

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 61

حجم فایل: 59 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

مقدمه

سپاس خداى را كه تیرهاى اندیشه درباره شگفتیهاى آفرینش او به جایى نرسد، و عقل و خرد به هنگام تفكر در بدایع نخستینش جز آنكه سرگردان و متحیر بماند، راه به جایى نبرد، در صورتى كه همواره نعمتهاى لطیف او براى جهانیان یكى پس از دیگرى ، چه بخواهند و چه نخواهند استمرار دارد؛ و از جمله الطاف زیبایش آن است كه از آب بشرى را آفرید و او را وابسته و خویشاوند قرار داد و بر مخلوقات شهوت را مسلط كرد تا بدان وسیله ناخواسته وادار به تولید مثل شوند و از این راه به حكم جبر و بدون اختیار نسلشان باقى بماند؛ وانگهى مساءله انساب را مهم شمرده و به آن ارج نهاده است و بدان وسیله زنا را حرام داشته و به خاطر منع و جلوگیرى از آن این عمل را سخت زشت شمرده و ارتكاب آن را هرزگى و كار زشت دانسته است و مردم را به ازدواج دعوت كرده و به صورت امرى مستحب و فرمانى الهى بر آن تشویق كرده است .

پاك و منزه است خداوندى كه مرگ را بر بندگان مقرر فرموده و بدان وسیله آنان را محكوم به مرگ و در هم شكستگى كرده و از طرفى بذر نطفه ها را در زمین رحمها پراكنده ساخته و افراد جدیدى از آن به وجود آورده و آن را وسیله جبران مرگ قرار داده است ، تا آنان را آگاه كند كه دریاى مقدرات او از لحاظ سود و زیان ، خیر و شر، دشوار و آسان ، پیچیده و گسترده ، براى جهانیان فیض بخش است .

و درود بر محمّد (ص ) كه براى بیم و امید دادن برانگیخته شده است و بر آل و اصحاب او، درودى كه حسابگران از عهده شمارش و اندازه آن برنیایند و سلامى فراوان بر ایشان باد!

بارى ، براستى كه ازدواج پشتوانه دین و خوار كننده شیاطین و در مقابل دشمن خدا دژ استوارى است و وسیله زیاد شدن افرادى است ك سرور انبیا (ص ) بدان وسیله بر دیگر پیامبران مباهات مى كند. بنابراین چقدر بجاست كه وسایل ازدواج را فراهم و آداب و سنن آن را حفظ كنند. از این رو باید اهداف و نیازمندیهاى آن را شرح و فصول و ابواب آن را تفضیل داد و آن مقدار از احكام نكاح را كه داراى اهمیت است در سه باب به شرح زیر بیان مى شود:

باب اول در تشویق به ازدواج كرد و ازدواج نكردن .

باب دوم در آدابى كه باید در عقد و عقد كنندگان رعایت شود.

باب سوم در آداب معاشرت پس از عقد تا زمان جدایى .

باب اول : در تشویق به ازدواج و یا ترك آن

بدان كه دانشمندان درباره فضیلت ازدواج اختلاف نظر دارند. بعضى از آنها در این باره تا آنجا مبالغه كرده اند كه تصور كرده اند ازدواج بالاتر از اشتغال به عبادت خداست و گروهى دیگر به ارزش آن اعتراف دارند، اما آن را مقدم بر اشتغال به عبادت ندانسته اند؛ البته در صورتى كه نفس ، اشتیاق زیادى به ازدواج پیدا نكند به حدى كه شخصى را پریشان حال كرده به سركشى وادارد. عده دیگرى گفته اند: در این زمان بهتر است ازدواج نكنند، هر چند در زمانهاى قدیم ازدواج فضیلت داشته ، آن هم موقعى كه كار و كسب رونق داشته و اخلاق غالب زنان پسندیده بوده است .

با توجه به این اختلاف نظرها حقیقت روشن نخواهد شد، مگر اینكه نخست اخبار و آثارى را كه در تشویق به ازدواج و یا منع از ازدواج رسیده ، بیان كنیم و سپس فواید و پیامدهاى ناهنجار آن را توضیح دهیم تا فضیلت ازدواج و یا ترك ازدواج درباره كسى كه از آفات آن در امان است و یا در امان نیست ، روشن شود.

ترغیب به ازدواج

اما از آیات ؛ خداى متعال فرموده است : (( و انكحوا الا یامى منكم )) (۲۱۵) كه امر به ازدواج مى فرماید، و نیز فرموده است : (( فلا تعضلوهن ان ینكحن ازواجهن ، )) (۲۱۶) كه از ازدواج نكردن نهى مى كند؛ و نیز در وصف و ثناى پیامبران مى فرماید: (( و لقد اءرسلنا رسلا من قبلك و جعلنا لهم ازواجا و ذریة ، )) (۲۱۷) كه در معرض منت گذارى و اظهار فضل چنان فرموده است . و نیز به گونه درخواست در قالب دعا، اولیاى خود را ستوده و مى فرماید:

(( والذین یقولون ربنا هب لنا من ازواجنا و ذریاتنا قرة اعین )) (۲۱۸)

بعضى گفته اند: خداى تعالى در قرآن مجید، هیچ پیامبرى را نام نبرده است مگر آن كه متاءهل بوده است از این رو گفته اند: یحیى – على نبینا و آله و علیه السلام – ازدواج كرد، اما همبستر نشد، گفته شد؛ حضرت یحیى براى رسیدن به فضیلت و اجراى سنت ازدواج كرد! و بعضى گفته اند: به خاطر چشم فرو هشتن از نامحرمان ازدواج كرد. و اما عیسى – على نبینا و علیه السلام – وقتى كه از آسمان به زمین فرود آید، ازدواج خواهد كرد و صاحب فرزند خواهد شد.

اما اخبار: رسول اكرم (ص ) فرماید: (( نكاح سنت من است ، هر كه سنت مرا دوست دارد پس باید به روش من رفتار كند.)) (۲۱۹)

اخبارى كه به ازدواج تشویق مى كند

و نیز فرمود:

(( ازدواج كنید تا افزون شوید كه من روز قیامت به جمعیت شما افتخار مى كنم حتى به جنینى كه سقط شده است .)) (۲۲۰)

و فرمود: (( هر كه از سنت من اعراض كند، از من نیست ، براستى كه نكاح سنت من است و هركه مرا دوست دارد باید به سنت من عمل كند.)) (۲۲۱)

و نیز فرمود:

(( هركه از ترس فقر و عائله مندى ازدواج را ترك كند از ما نیست .)) (۲۲۲)

آن حضرت فرمود: (( هر كه از شما توان مالى دارد، باید ازدواج كند كه ازدواج براى فروهشتن چشم و حفظ ناموس بهتر است و هركه توان مالى ندارد باید روزه بگیرد كه روزه دارى مانع شهوت است .)) (۲۲۳) این حدیث شریف دلیل بر آن است كه علت ترغیب به ازدواج همان بیم از فساد در چشم و شهوت است .

در این حدیث روزه را باعث (( وجاء)) دانسته است . وجاء عبارت از كوبیدن خصیتین جوان نر به منظور از بین بردن نرى اوست ، بنابراین به طور استعاره براى ناتوانى از آمیزش – به وسیله روزه دارى – آورده شده است .

پیامبر (ص ) فرمود:

(( هرگاه كسى كه دین و امانتدارى اش مورد رضایت شما بود به خواستگارى آمد، با ازدواج با وى موافقت كنید و اگر نكنید روى زمین فتنه و فساد فراوان خواهد شد.)) (۲۲۴) و این حدیث شریف نیز علت و دلیلى براى تشویق و ترغیب به ازدواج به دلیل بیم از فساد است .

و نیز فرمود: (( هر كه براى رضاى خدا ازدواج كند و براى خدا امكانات ازدواج شخصى را فراهم آورد، استحقاق ولایت الهیه را پیدا مى كند.)) (۲۲۵)

و آن بزرگوار فرمود: (( هر كس ازدواج كند، در حقیقت بخشى از دینش را تاءمین كرده است . بنابراین نسبت به بخش دیگر آن باید از خدا بترسد.)) (۲۲۶)

این حدیث شریف هم اشاره دارد بر اینكه فضیلت ازدواج به خاطر آن است كه به منظور جلوگیرى از فساد از مخالفت با آن دورى كنند و گویا آنچه بیشتر باعث فساد در دین شخص مى شود شهوت و شكم اوست و با تزویج جلوى یكى از این دو گرفته مى شود.

و نیز فرمود : (( تمام اعمال فرزند آدم (با مردن ) گسسته مى شود بجز سه چیز – از جمله فرمود: – فرزند صالحى كه براى او دعا كند. تا آخر حدیث )) (۲۲۷) كه جز به وسیله نكاح ، فرزند صالح به دست نیاید

مى گویم :

از طریق خاصه نیز روایتى در كافى با اسناد خود از امام صادق (ع )، به نقل از پدرانش (ع ) نقل شده كه آن حضرت مى گوید: (( رسول خدا (ص ) فرمود: یك فرد مسلمان پس از اسلام هیچ بهره اى به دست نیاورده است كه بالاتر از همسر مسلمانى باشد كه هرگاه بر او نظر كند باعث شادمانى او گردد و هرگاه دستورى دهد اطاعت كند و در غیاب او، جان و مالش را حفظ كند.)) (۲۲۸) و نیز به اسناد خود از آن حضرت نقل كرده : (( رسول خدا (ص ) فرمود: تزویج كنید و به همسرى درآورید! بدانید كه از بهره مندى و خوشبختى انسان ، ازدواج كردن و دادن هزینه دامادى است ، و هیچ چیزى نزد خداى عز و جل محبوب تر از خانه اى نیست كه در اسلام به وسیله ازدواج آباد شود و هیچ چیزى در نزد خداى عز و جل مبغوض تر از خانه اى نیست كه در اسلام به وسیله جدایى – یعنى طلاق – ویران گردد. سپس امام صادق (ع ) فرمود: خداى متعال درباره طلاق تاءكید فرموده و خشم خود را نسبت به جدایى زن و مرد چندین بار بیان كرده است .)) (۲۲۹)

و نیز به اسناد خود از آن بزرگوار نقل كره است : (( دو ركعت نمازى را كه شخص ‍ ازدواج كرده به جا آورد بهتر از هفتاد ركعتى است كه فرد مجرد به جا آورد.)) (۲۳۰)

و به اسناد خود از آن حضرت نقل كرده است : (( رسول خدا (ص ) فرمود: هركس ‍ ازدواج كند نصف دینش را تاءمین كرده و باید نسبت به نصف دیگر – و یا باقیمانده آن – از خدا بترسد.)) (۲۳۱)

و با اسنادى از امام صادق (ع ) نقل كرده است : (( رسول خدا (ص ) فرمود: پست ترین مردگان شما افرادى هستند كه عزب بمیرند.(۲۳۲)۹

و نیز به اسناد خود از آن حضرت نقل كرده است ، فرمود: (( وقتى كه حضرت یوسف برادرش را ملاقات كرد، گفت : برادر چگونه بعد از من توانستى با زنان ازدواج كنى ؟ جواب داد: پدرم – یعقوب – مرا ماءمور به ازدواج كرد و گفت : اگر مى توانى داراى فرزندانى باشى كه زمین را با تسبیح خدا سنگین كنند، ازدواج كن .)) (۲۳۳)

و با اسنادى از امام صادق (ع ) نقل كرده است : (( امیرالمؤ منین (ع ) فرمود: ازدواج كنید كه رسول خدا (ص ) فرمود: هر كس دوست دارد از سنت من پیروى كند، همانا ازدواج از سنت من است .)) (۲۳۴)

و به اسناد خود، از آن حضرت نقل كرده است كه فرمود: (( مردى نزد پدرم آمد، پدرم پرسید: آیا شما همسر دارید؟ عرض كرد: خیر. پدرم فرمود: دو ركعت نمازى كه مردى همسر دار به جا آورد با فضیلت تراز آن است كه مرد بدون همسرى شبها مشغول عبادت و روزها روزه دار باشد. آنگاه پدرم ، هفت دینار به او داد و فرمود: با این مبلغ ازدواج كن ، و بعد گفت : رسول خدا (ص ) فرموده : تاءهل اختیار كنید كه روزى تان بیشتر مى شود.)) (۲۳۵)

و نیز به اسناد خود از آن حضرت نقل كرده است : (( هركه از ترس نیازمندى و فقر ازدواج از ترك كند، به خدا بدبین شده است .)) (۲۳۶)

و با اسناد خود از آن حضرت نقل كرده است كه فرمود: (( مردى خدمت پیامبر (ص ) رسد و از نیازى كه داشت به حضور آن بزرگوار شكوه كرد، پیامبر فرمود: ازدواج كن ، آن مرد ازدواج كرد و روزى اش فراوان شد.)) (۲۳۷)

و نیز به اسناد خود، نقل كرده ، مى گوید: (( از امام صادق (ع ) راجع به این حدیث پرسیدند كه مردم نقل مى كنند؛ مردى خدمت پیامبر (ص ) آمد، و از نیازمندى خود، شكایت كرد. پیامبر او را ماءمور به ازدواج كرد، و او دستور پیامبر را اجرا كرد،… آیا چنین حدیثى درست است یا نه ؟ امام صادق (ع ) فرمود: آرى این حدیث درست است و بعد افزود: روزى به همراه زنان و عیال است .)) (۲۳۸)

و با اسناد خود از آن حضرت به نقل از پدرانش آورده است : (( رسول خدا (ص ) فرمود: هركس از بیم فقر و تنگدستى ازدواج را ترك كند، به خدا بدگمان شده است ، زیرا خداوند عز و جل مى فرماید: (( ان یكونوا فقراء یغنهم اللّه من فضله )) )) (۲۳۹) – (۲۴۰)

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” تحقیق ازدواج ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – تحقیق ازدواج – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
ازدواج;تشویق به ازدواج;عقد و عقد كنندگان

تحقیق آسمانی در زمین (امام رضا) زیر دسته معارف اسلامی

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم

دسته بندی: معارف اسلامی

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 140

حجم فایل: 99 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

فهرست مطالب

مقدمه ۱
مرحله اول : ۱
مرحله دوم: ۱
مرحله سوم: ۱
زندگی امام رضا ( ع ) : ۳
امام آیت حق: ۳
جایگاه علمی امام: ۳
مشهد الرضا : ۷
تاریخچه ی معماری داخلی و خارجی حرم مطهر ۸
وضعیت حرم مطهر در سال های آغازین ۸
سامانیان : ۹
دیالمه : ۹
غزنویان: ۹
سلجوقیان : ۱۰
خوارزمشاهیان : ۱۰
تیموریان : ۱۰
عهد صفویه : ۱۱
دوره افشاریه: ۱۱
دوره قاجاریه: ۱۱
پس از پیروزی انقلاب اسلامی: ۱۲
اهم فعالیتهای انجام شده در جهت احداث و توسعه حرم پس از پیروزی انقلاب ۱۲
فضاهای عبادتی و زیارتی: ۱۲
فضاهای فرهنگی: ۱۴
فضاهای خدماتی: ۱۵
معماری و تزئینات: ۱۷
آثار هنری و تزئینات موجود در حرم مطهر دارای سه بخش است: ۱۷
بقعه مبارکه: ۱۹
سنگ مرقد ۲۱
صندوق مزار مقدس امام(ع) ۲۲
ضریح مقدس: ۲۳
محرابها: ۲۶
مسجد بالا سر: ۲۷
سابقه تاریخی مسجد بالا سر: ۲۸
گنبد: ۲۹
پیشینه تاریخی و بانی گنبد: ۳۰
مناره ها: ۳۱
رواق ها : ۳۳
رواق دارالحفاظ: ۳۳
رواق دار السیاده: ۳۴
رواق گنبد حاتم خانی: ۳۴
رواق گنبد الله وردیخان: ۳۵
رواق توحید خانه: ۳۵
رواق دارلفیض: ۳۶
رواق دارالشکر : ۳۷
رواق دارالشرف: ۳۷
رواق دارلضیافه : ۳۸
رواق دارالسعاده : ۳۸
رواق دارالسلام: ۳۸
رواق دارالسرور: ۳۹
رواق دارالعزه : ۴۰
رواق دارالذکر : ۴۰
رواق دارالزهد : ۴۱
رواق شیخ بهائی : ۴۱
رواق دارالعباده : ۴۲
رواق دارالاخلاص : ۴۳
دارالولایه : ۴۳
رواق دارالاجابه: ۴۴
رواق دارالهدایه: ۴۵
رواق دار الرحمه : ۴۵
رواق دارالحکمه: ۴۶
رواق دارالحجه: ۴۶
رواق امام خمینی (ره) : ۴۷
رواق دارالکرمه: ۴۷
صحن ها: ۴۷
صحن انقلاب اسلامی: ۴۸
ایوان های رفیع صحن انقلاب: ۴۹
الف) ایوان جنوبی صحن انقلاب ( ایوان طلا): ۴۹
ب) ایوان غربی صحن انقلاب: ۴۹
ج) ایوان شمالی صحن انقلاب: ۵۰
د) ایوان شرقی صحن انقلاب: ۵۰
سقاخانه نادری: ۵۱
نقاره خانه: ۵۱
ساعت بزرگ صحن انقلاب: ۵۲
نحوه کار ساعت صحن انقلاب: ۵۳
صحن آزادی: ۵۳
الف) ایوان غربی یا ایوان طلا: ۵۴
ب) ایوان شمالی صحن آزادی ۵۴
ج) ایوان جنوبی صحن آزادی: ۵۴
د) ایوان شرقی صحن آزادی: ۵۵
ساعت بزرگ و قدیمی صحن آزادی : ۵۶
صحن جمهوری اسلامی: ۵۷
صحن قدس : ۵۸
صحن جامع رضوی: ۵۹
صحن غدیر: ۶۰
صحن کوثر: ۶۰
صحن هدایت: ۶۰
مسجد گوهر شاد: ۶۱
بست ها: ۶۳
الف) بست شیخ طوسی: ۶۳
ب) بست شیخ طبرسی: ۶۳
ج) بست شیخ حر عاملی: ۶۳
د) بست شیخ بهایی یا بست قبله: ۶۴
مدارس علمیه حوزه حرم مطهر ۶۴
مدرسه پریزاد: ۶۴
مدرسه دو در: ۶۴
بنیاد پژوهشهای اسلامی: ۶۵
موزه آستان قدس رضوی ۶۵
مقدمه ۶۵
درباره موزه های آستان قدس رضوی ۶۷
اداره حفاظت و مرمت ۶۷
اداره کارشناسی و معرفی اشیاء ۶۷
اداره گنجینه ها ۶۸
گنجینه قرآن و نفایس ۶۸
گنجینه تخصصی فرش ۶۸
گنجینه تاریخ مشهد ۶۹
گنجینه سکه و مدال ۶۹
گنجینه تمبر و اسکناس ۶۹
گنجینه ظروف ۶۹
گنجینه سلاحهای گرم و سرد ۷۰
گنجینه ابزار نجوم و ساعت ۷۰
گنجینه صدف و حلزون های دریایی ۷۰
گنجینه هنر نقاشی ۷۰
گنجینه قالی: ۷۰
گنجینه نجوم و ساعت: ۷۳
ساعت خورشیدی ـ توپی ۷۳
اسطرلاب چوبی ۷۳
اسطرلاب برنجی ۷۴
اسطرلاب عبدالائمه ۷۴
تلسکوپ های شکستی و انعکاسی ۷۵
گنجینه سلاح گرم و سرد: ۷۷
گنجینه تمبر و اسکناس : ۷۸
تمبرهای مشهور این موزه عبارتند از: ۷۸
تمبر شیر و خورشید ۷۸
تمبر ویکتور کاستین ۷۸
تمبر نیمه ناصری ۷۹
اسکناس هزار ریالی پهلوی ۷۹
گنجینه سکه و مدال: ۷۹
مجموعه مدالهای جهان پهلوان تختی ۸۰
گنجینه هنر نقاشی: ۸۰
گنجینه صدف و حلزون های دریایی: ۸۲
حلزون ها ۸۲
حلزون ها ( گاسترو پداها): ۸۲
حلزونهای پلکانی ( اپی تونیده ) ۸۳
حلزونهای عنکبوتی ۸۳
حلزونهای چینی مانند ( سیرائیده ) ۸۳
حلزونهای چین خورده ۸۳
پابر سران ( سفالوپدا) ۸۳
صدف ها یا دو کفه ای ها ۸۴
خارپوستان ۸۴
توتیای دریایی ۸۴
ستاره دریایی ۸۴
گنجینه ظروف: ۸۵
موزه ایران باستان ۸۸
موزه آثار طبیعی و حیات وحش ایران ۸۸
موزه آبگینه و سفالینه های ایران ۸۹
موزه جواهرات ملی ۸۹
کتابخانه آستان قدس رضوی ۸۹
معاونت ها و ادارات زیر مجموعه ۸۹
اطلاعات عمومی و خدمات ویژه ۹۰
فصل اول: کلیات ۹۱
ماده۱ ـ تعریف ۹۱
ماده ۲ـ اهداف ۹۲
ماده ۳ـ مرکز ۹۲
ماده ۴ـ مدت فعالیت ۹۲
ماده ۵ـ تابعیت ۹۲
ماده ۶ ـ موضوع فعالیت ۹۲
فصل دوم: ارکان سازمان ۹۵
ماده ۸ ۹۵
ماده ۹ ۹۶
ماده ۱۰ ۹۶
ماده ۱۱ ۹۶
ماده ۱۲ ۹۶
ماده ۱۳ ۹۶
ماده ۱۴ ۹۷
ماده ۱۵ ۹۷
ماده ۱۶ ۹۸
ماده ۱۷ ۱۰۰
ماده ۱۸ ۱۰۰
ماده ۱۹ ۱۰۰
ماده ۲۰ ۱۰۰
فصل سوم: حفاظت، ایمنی و ابوابجمعداری ۱۰۰
ماده ۲۱ ۱۰۰
ماده ۲۲ ۱۰۱
ماده ۲۳ ۱۰۱
فصل پنجم: مقررات مالی سازمان ۱۰۲
ماده ۲۴ ۱۰۲
ماده ۲۵ ۱۰۲
ماده ۲۶ ۱۰۲
ماده ۲۷ ۱۰۳
ماده ۲۸ ۱۰۳
ماده ۲۹ ۱۰۳
هندوستان ۱۰۴
کتابخانه راجه محمود آباد ۱۰۴
تاریخچه ۱۰۴
شرح وظایف ۱۰۵
اهداف ۱۰۵
بخش های زیر مجموعه ۱۰۶
بخش قفسه باز بانوان ۱۰۸
تاریخچه ۱۰۸
معرفی ۱۰۸
خدمات ۱۱۰
آیین نامه قفسه باز کارکنان بخش گزیده تصاویر بخش تالار مطالعه و گردش کتاب جوانان دختر ۱۱۰
تاریخچه ۱۱۰
معرفی ۱۱۱
خدمات ۱۱۱
مجموعه ۱۱۳
آیین نامه تالارهای مطالعه و گردش کتاب جوانان کارکنان تصاویر برگزیده بخش تالار قفسه باز آقایان ۱۱۳
تاریخچه ۱۱۴
معرفی ۱۱۴
معرفی تالار قفسه باز آقایان: ۱۱۴
معرفی تالار مطالعه آزاد: ۱۱۵
خدمات ۱۱۵
آیین نامه قفسه باز کارکنان گزیده تصاویر بخش ۱۱۶
تاریخچه ۱۱۶
معرفی ۱۱۷
خدمات ۱۱۷
مجموعه ۱۱۸
آیین نامه تالارهای مطالعه و گردش کتاب جوانان کارمندان تصاویر برگزیده بخش مخزن کتاب چاپی ۱۱۹
تاریخچه ۱۱۹
معرفی مجموعه ۱۲۰
موزه هنرهای معاصر ۱۲۲
موزه هنرهای تزیینی ایران ۱۲۲
موزه فرش ایران ۱۲۲
کتابخانه آستان قدس : ۱۲۳
وظایف بخش فناوری اطلاعات و امور رایانه ۱۲۳
تهیه رایانه و تجهیزات ۱۲۳
نرم افزار جامع کتابخانه ۱۲۳
خدمات اطلاعات کتابشناختی ۱۲۶
خدمات گردش و امانت کتاب ۱۲۶
خدمات فتوکپی خدمات کتابخانه ۱۲۷
خدمات اطلاعات کتابشناختی ۱۲۷
خدمات گردش و امانت کتاب ۱۲۷
خدمات فتوکپی ۱۲۷
خدمات اینترنت ۱۲۸
خدمات میکرو فیلم و عکس نسخه های خطی ۱۲۹
خدمات اینترنت ۱۳۰
کتابخانه دیجیتالی ۱۳۰
کتابخانه مرکزی آستان قدس و شعبات
کتاب های چاپی
مجموعه نفایس
مجموعه قرآن ها
کتاب های خطی
نشریات
اسناد مکتوب
مواد دیداری و شنیداری
منابع الکترونیکی
نقشه های جغرافیایی
سخنی با پیر ، هنرمند
کارگاه طلا کاری صحن آزادی:
طریقه کار:
کارگاه معرق کاری روی چوب
سخن آخر:
منابع و مأخذ

چکیده

تحقیق حاضر ابتدا اشاره مختصری به زندگی امام رضا (ع) و جایگاه علمی آن بزرگوار شده، سپس در رابطه با تاریخچه معماری داخلی و خارجی حرم مطهر بحث شده است. وضعیت حرم مطهر در سال های آغازین چنین بوده که روضه منوره که پیکر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است زیر گنبدی زرین و با شکوه قرار دارد هسته مرکزی بناهای آستان قدس رضوی به شمار می آید. در سالهای آغازین به خاک سپاری پیکر پاک امام رضا (ع) حرم مطهر به صورت بنای ساده، با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود، چنانچه بقعه مطهر تنها یک در ورودی ساده در پیش روی مبارک داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبک آن زمان بود.

در طول قرنهای مختلف رجال کشورهای اسلامی، حکام و امرای خراسان ، مردان با اخلاص و علاقمند به مقام ولایت و امامت با صرف مبالغی در تجدید عظمت آن کوشیده اند ضمن تزئین آن ، با ایجاد بناها و به جای گذاشتن آثاری این مکان شریف را مملو از جلوه های کهن هنری دوران گذشته نموده، نفایس تاریخی و شاهکارهای هنری شان را مخلصانه به این جایگاه رفیع عرضه دارند.در این تحقیق به دوره های سامانیان و دیالمه و سلجوقیان و… اشاره شده تا پس از پیروزی انقلاب که افزایش تصاعدی زائران و عدم گنجایش فضاهای باز و سرپوشیده حوزه حرم و رواقهای موجود، عدم سهولت زیارت و آمد و رفت انبوه زائران باعث شد که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ضمن در نظر گرفتن مسائل اجتماعی، فرهنگی، زیارتی، خدماتی ، بهترین و آرام ترین فضاهای لازم برای زیارت و نیایش زائران گرامی حضرت فراهم گردد.

با عنایت تولیت آستان قدس رضوی، روند احداث فضاهای زیارتی، فرهنگی، خدماتی به سرعت افزایش یافته است، به گونه ای که طی سالهای اخیر، حجم عملیات اجرایی بالغ بر پنج برابر بناهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی می باشد. زیر بناهای اماکن در طول ۱۲ قرن حدود ۱۲ هکتار بوده و در صورتی که از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون به ۶۰ هکتار رسیده است.

آستان قدس رضوی ضمن توسعه بناهای گذشته اقدام به احداث بناهای سرپوشیده و فضاهای باز نموده است. از ابتدا ( آغاز پیدایش حرم) تاکنون ۲۵ بنای سرپوشیده به نام رواق، ۹ فضای باز به نام صحن و ۶ مدخل ورودی به نام بست در اطراف مضجع شریف رضوی ساخته شده است.

سپس در بخش بعد درباره معماری و تزئینات اشاره شده که از جمله هنرهای که از گذشته های بسیار دور انسان به آفرینش آن پرداخته و بیش از همه چشمگیر می باشد هنر معماری توأم با جنبه های تزئینی آن است، در میان آثار کهن معماری، معماری آرامگاه ها و آستانه ها به لحاظ وجوه مختلف تزئینی از ویژگی های چشمگیری برخوردار است.

امروزه باستان شناسان، محققان و مردم شناسان که در زمینه فرهنگ گذشته جوامع به مطالعه می پردازند، در سطح وسیعی به بررسی آثار هنری اشیایی به دست آمده و گونه های مختلف تزئین بناهای کهن مانند:

آجر کاری، کاشی کاری ، آیینه کاری ، حجاری ، منبت کاری:، نقاشی و رنگ آمیزی و مانند آن توجه دارند و می کوشند از طریق شناسایی آثار به ویژگی های فرهنگ و تمدن جوامع مختلف بشری آشنایی یابند، از این جهت در اظهار نظرهای خود در باب طرح بافتهای مذهبی کهن و آستانه ها بر این عقیده اند که این بناها یک کانون و هسته مرکزی دارند و آن همان بقعه یا حرم است که مرقد امام یا امام زاده ها در آن جای دارند. این هسته ترین بخش مجموعه است که به تدریج در روزگاران بعد، واحدهای دیگری با سبک و اسلوب های متفاوت معماری و تزئینی به آن افزوده شده است.

روضه منوره امام هشتم(ع) که قبله آمال شیعیان و محبان اوست، بیش از دوازده قرن

قدمت دارد در خلال قرنها واحدهایی با سبک و شیوه معماری و تزئینی مختلف به هسته مرکزی حرم افزوده شده است.

آثار هنری و تزئینات موجود در حرم مطهر دارای سه بخش است:

الف) بخش ازراه و معرق کاری دیواره بالای ازاره

ب) بخش آیینه کار و مقرنس در حرم

ج) بخش کتیبه های حرم

سپس در بخش بعدی تحقیق به بررسی رواق ها و صحن های حرم و مسجد و بست ها و مدارس علمیه حوزه حرم مطهر و موزه آستان قدس رضوی پرداخته شده که اولین موزه در آستان قدس رضوی در سال ۱۳۲۴ هجری شمسی در ساختمانی به مساحت ۱۰۲۴ متر مربع در صحن امام خمینی بنا گردید این موزه به مدت چهل سال تنها موزه آستان قدس رضوی بوده است با استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی و آغاز تحول بنیادین در تمامی عرصه ها ، موزه آستان قدس رضوی نیز مسیر توسعه را پیمود و در طی سالهای پس از انقلاب شکوهمند اسلامی ایران چندین بار دچار تغییر و دگرگونی گردید در حال حاضر سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در زیر مجموعه معاونت موزه ها دارای سه اداره حفاظت و مرمت ، کارشناسی و معرفی آثار فرهنگی و گنجینه های آستان قدس رضوی می باشد.

مقدمه

مرحله اول :

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم.

فكر نمی كردم با پیرمردی آشنا شوم كه در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات كاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد كه هر كسی را به در این خانه راه نیست. و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی كوچك به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ داد كه تا وقتی كارگاه و كارهایش را نشانم نداد و پیشنهاد فیلم برداری را مطرح نكرد باورم نشد كه مردی بزرگ است و دستی چیره دارد بر عالم هنر!

چون من عادت كرده بودم به ژست های ادعا مدارانه به ظاهر هنرمندان دور و برم كه حالا می دانم هیچ در چنته ندارند

مرحله دوم:

از سازمان تبلیغات حرم مطهر كتاب راهنمای جامع اماكن متبركه حرم امام رضا (ع) را گرفتم و از مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی سی دی های : باغ ملكوت ، نور و آینه ، ( آب و آبی، ستاره ، كاشی )، آستان عشق را تهیه كردم در منزل مطالعه نمودم و با استاد قراری گذاشتم و دوربین هم كرایه كردم

مرحله سوم:

دوربین به دست با قلم و دفتر راهی خانه دوست شدم. ساعت 8 صبح صحن جمهوری رو به روی ایوان طلا اتاق 21.

« السلام علیك یا علی بن موسی الرضا (ع)»

« السلام علیك ایها الصدیق الشهید»

پنجره فولاد است و التماس، ایوان طلا است و روح نیاز، باران اندك باریده و بوی بهشت را با تمام وجود می توان حس كرد.

در اتاق او هم مثل همه اتاق های صاحب خانه باز است ضربه ای به در وارد می شوم سلام من را به گرمی پاسخ می دهد می گوید در اتاقش مانده تا بیاید.

این لطف را بعد فهمیدم چون سرزدن به همه كارگاه ها ( كاشی ، معرق ، طلا و …) و مدیریت این همه پرسنل، نشستن نمی طلبید كه دائماً راه رفتن آن را مهیا می كرد. از آقای یعقوبی می خواهد من را به چای گرم دعوت كنند و چقدر در آن صبح سرد مائده امام رضا (ع) پیمانكار، جوش كار، مغنی، كارگر ، مهندس و …. هر یك حرفی و حدیثی دارند.

یكی برای مقرنس كاری سر در غری چك 2 میلیونی می خواهد، دیگری برای سند مخارج جوش كاری معنا می گیر و چند كارگر روزمزد مغنی حرف از رسیدن به نتیجه مطلوب بعد از همه كندن می زنند و او با چشم باز و دقیق به همه می رسد چرا كه از خزان ای اعتبار می گیرد كه پاسخ اخروی سنگینی تری دارد.

شروع به صحبت می كند.

بعد به كارگاههای مختلف می رویم همراه و همگام با او می روم بعضی از جاها امكان فیلم برداری وجود نداشت خیلی دوست داشتم هر چه می بینم ثبت كنم و ضبط كنم.

نمی دانم چرا با شما می آیم ، می دانم كه این عنایت آقـایی است كه ما را بسیـار دوست

می دارد . و به دل این پیرمرد پر كار انداخته كه امروز كار ما را هم جزء فراوان كارهایش به حساب آورد.

از این كارگاه به آن كارگاه، از این صحن به آن صحن خجالت تنها چیزی است كه برایم مانده، نصیحتهای پدرانه اش هم چاشنی قدم زدن های حرم است كه قانع باشید و صبور و هرگز بچه هایتان را به دروغ وادار نكنید تا همیشه صادق باشند.

زندگی امام رضا ( ع ) :

امام آیت حق:

مسلمانان جهان در سال 148 ه. ق هدیه ای بزرگ و الهی را دریافت نمودند و آن میلاد هشتمین حجت خدا بود. نام مباركش علی، لقب مشهور آن حضرت رضا (ع) و كنیه معروف ایشان ابوالحسن است. پدر بزرگوارش ، امام موسی بن جعفر (ع)، هفتمین امام شیعیان و مادر آن حضرت بانوی پاكدامن و پرهیزكار به نام تكتم كه بعدها طاهره نامیده شد. همسر مكرمه حضرت رضا (ع) ام ولد و مادر امام جواد (ع) است.

جایگاه علمی امام:

حضرت رضا مانند اجداد بزرگوار خود از مقام علمی والایی برخوردار بود تا آنجا كه به وی لقب عالم آل محمد دادند.

عبد السلام بن صالح هروی ( ابوالصلت ) گفته است:

كسی را داناتر از علی بن موسی الرضا (ع) ندیدم هیچ دانشمندی با آن روبرو نشد مگر اینكه وی نیز چنین شهادت می داد. دوران پر شكوه امامت حضرت از سال 183 هـ . ق آغاز شد. در این سال امام موسی كاظم (ع) در زندان هارون در بغداد به شهادت رسید، مدت ده سال امامت حضرت رضا (ع) مصادف با زمانی بود كه حكومت سیاسی به دست هارون الرشید اداره می شد و شیوه حكمرانی وی بر اساس اعمال زور بر مردم بود.

در آن روزها بیت حضرت در مدینه مرجع مردم و پناه مسلمانان و مركز تجمع دانشمندان، فقها و مجتهدان بود، به طور كلی دوره امامت 20 ساله امامت و رهبری حضرت به دو بخش تقسیم می شود.

بخش اول: از آغاز امامت تا سفر به خراسان یعنی از سال 183 تا سال 201 هـ . ق

بخش دوم : از نیمه سال 201 هـ . ق تا پایان عمر امام یعنی آخر صفر سال 203 هـ . ق

وقوع قیامها و نهضت های سیاسی و نظامی در خراسان علیه هارون الرشید وی را بر آن داشت كه در سال 193 هـ . ق به منظور كشتن رافع بن لیث و مصادره علی بن عیسی بن ماهان رهسپار آن دیار شد. وی در حالی كه بیمار بود وقتی كه به گرگان رسید بیماری اش شدت یافت و در توس درگذشت بدن او در یكی از تالارهای باغ منسوب به حمید بن قحطبه در روستای سناباد ( مهشد فعلی ) به خاك سپردند.

پس از مرگ هارون، جنگ قدرت بین مدعیان خلافت، امین و مأمون در گرفت، در این مبارهخ امنی دستگیر و به هلاكت رسید. این پیروزی ظاهری حكومت پر فراز و نشیبی را برای مأمون ایجا كرد و واكنش ها و نتایج منفی علیهخ او و اهدافش به وجود آورد كه منجر به بوجود آمدن شرایط سیاسی عصر امام ( ع) شد زیرا مخالفت شدید شیعیان و علویان با خاندان عباسی از یكسو و قیام هواداران امین در بغداد كه قتل او را جرمی سنگین می دانستند از سوی دیگر، قیام ها و نهضتهای گسترد ای را علیه حكومت عباسی و مأمون به وجود آورد.

مأمون پس از رویارویی با اوضاع ناآرام حكومت و احساس ناامنی و نگرانی شدید، دریافت كه این خطر جدی نه تنها خلافت وی بلكه حكومت عباسیان را تهدید می كند.

از طرفی موقعیت و شخصیت برجسته و ممتاز حضرت رضا (ع) و توجه و گرایش شدید مردم به آن حضرت نیز تهدیدی دیگر برای براندازی حكومت عباسی بود و از این رو درصدد برآمد كه فریاد انقلابیون را خاموش و اعتماد مردم بغداد را به خود جلب كند.

پس از مشورت با وزیر خود فضل بن سهل، تصمیم گرفت كه حضرت رضا (ع) كه نزد علویان و شیعیان از محبوبیت خاص برخوردار بود و در ایران پایگاه مردمی استواری داشت را از مدینه به خراسان دعوت كند ، تا با مطرح كردن مسئله ولایت عهدی از خطر جدی
پیش گیری كند

از این رو دعوت نامه های متعددی برای ان حضرت فرستاد حضرت كه از واقعیت ها آگاهی داشت به شدت با این دعوت مخالفت نمود تا اینكه با پافشاری مأمون و سرانجام با تهدید وی مواجه شد و سفر خراسانم را به گونه ای طی كرد كه معلوم شد سفری اجباری است.

پس از مطرح نمودن مسئله ولایت عهدی و خود داری حضرت از پذیرش، مأمون او را با اصرار و اجبار وادار به پذیرش شروط ولایت عهدی نمود، اما مواضع منفی امام (ع) در برابر ترفندهای مأمون وی را آگاه كرد كه نیرنگش موفقیت آمیز نیست، زیرا او می خواست با تحمیل ولایت عهدی به هدفهای خاصی برسد كه مهم ترین آنها عبارت بود از:

1ـ دور نگه داشتن امام رضا (ع) از پیروان و شیعیان خود

2ـ كاستن وجه معنوی امام و متهم كردن او به دنیا پرستی و حب جاه و مقام

3ـ مراقبت دقیق از حضرت و زیر نظر داشتن ایشان

4ـ مشروح و جلوه دادن خلافت خود

5ـ یافتن پایگاه مردمی و سرانجام فرو نشاندن نهضت ها و قیام ها

علل و انگیزه های پذیرش اجباری ولایت مهدی:

الف) امام احساس نكرد پذیرفتن ولایت عهدی ، تنها به قیمت جان او تمام شود، بلكه جان تمام شیعیان و علویان هم به خطر می افتد.

اگر در آن شرایط برای امام رضا (ع) جایز بود جان خود را به خطر اندازد، اما علویان و شیعیان چنین روا نمی دانست چنانچه امام با رد مقام ولایت عهدی، خود و پیروانش را به نابودی می كشاند كفر و انحاد همه جا را فرا گرفت و در نتیجه مأمون به اهداف شوم خود دست می یافت

ب )امام دریافت پذیرش ولایت عهدی، یك اعتراف ضمنی از طرف عباسیان كه علویان هم در این حكومت سهم شایسته ای دارند.

ج) انگیزه دیگر اینكه عموم مردم تلاش اهل بیت را بر خلاف شایعات. در صحنه سیاست ببینند و گمان نكنند كه آنها عالمانی هستند كه فقط در گوشه ای به عبادت می نشینند و در امور سیاسی دخالت نمی كنند

د) دیگر اینكه امام فرمود: همان انگیزه ای كه جدم امیر المؤمنین علیه السلام داشت را وادار به شركت در شوراهای شش نفره نمود ، مرا نیز به پذیرش ولایت عهدی واداشت .

در پذیرش شروط ولایت عهدی، امام به خوبی به توطئه ها و هدفهای پنهان اشكار مأمون آگاهی داشت . گفتار و رفتار حضرت حكایت از اجبار و عدم رضایت او در این پذیرش نمادین می كرد و به همین جهت ولایت عهدی را با شرایط خاص زیر پذیرا شد :

1ـ به امر قضاوت و داوری نپردازد.

2- هیچ رسم و سنتی را جابه جا و نقض نكند.

بدهی است، این شرایط خط بطلان بر اهداف مأمون كشید و این امر موجب شد تا حكومت نتواند كارها را به نام امام پیش برد و امور را به صورت شرعی و دینی جلوه دهد.

از طرف دیگر چون موضع امام (ع) عدم اعتراف به قانونی بودن نظام حكومتی او بود، به همین دلیل و با چنین شرایطی دیگر مامون قادر به اجرای نقشه هایش به نام امام (ع) نبود. پس از اینكه مأمون به عظمت معنوی امام در جامعه پی برد و از طرفی با اعتراض عباسیان بغداد در مورد واگذاری ولایت عهدی به حضرت مواجه گردید، تصمیم گرفت امام (ع) را از سر راه خود بردارد.

مأمون برای شكستن شخی علمی حضرت، اقدام به تشكیل مجالس مناظره و مباحثه با دانشمندان ادیان مختلف نمود كه با حضرت رضا (ع) به مناظره و مباحثه بنشینند ، شاید از این رهگذر بتوانند در مباحثات علمی كه بین آنها به وجود می آید شكستی برای حضرت ایجاد كند و از محبوبیت ان وجود مقدس در بین مردم بكاهد.

سرانجام توفیق نیافت و داشنمندان برجسته تمام ادیان و مذاهب از مراكز علمی جهان با امام (ع) به بحث و گفتگو نشسته و همه عالمان مذاهب و صاحب افكار و آرای مختلف به بزرگواری و احاطه علمی آن حضرت اقرار و اعتراف نمودند و با زبان خودشان جواب داده و همه را محكوم و مجاب نموده اند.

پاسخ امام (ع) به مسائل علمی و فلسف ی با بیانی رسا و منطقی قوی در حضور مأمون، چنان موجب شگفتی وی شد كه لب به سخن گشود. گفت:

یا ابا الحسن! در روی زمین كسی جز شما نیست كه اینگونه سخن نیكو بگوید.

پیروزیهای حضرت در مباحثات ، مأمون را نا امید كرد. وی خود را در تحقق اهدافش شكست خورده و ناكام دید، در حالی كه روز به روز بر عظمت امام رضا (ع) افزوده می شد و حقانیت فرزند پیامبر (ص) روشنتر می گردید، سرانجام بعد از گذشت دو سال از ورود امام به خطه خراسان، مأمون در روز جمه آخر صفر سال 203 هـ . ق اقدام به جنایتی هولناك نمود و آن امام همام را كه حدود پنجاه و پنج سال از عمر پر بركتش سپری شده بود در توس به وسیله انگور زهر آلود مسموم كرد و به شهادت رساند، آنگاه از باب عوام فریبی، خود را عزا دار نشان داد تا پیكر مطهر امام (ع) را در سرای حاكم عباسی ( بقعه هارونی‌) به خاك بسپارند .

پس از شهادت امام رضا (ع) و دفن در بقعه هارونی ( حرم فعلی) بنا به پیشگویی آن حضرت خراسان، مطاف فرشتگان الهی و قبله نیاز و زیارتگاه شیعیان جهان شد و تا انقراض عالم چنین خواهد بود.

مشهد الرضا :

مشهد واژه ای عربی است و در كتابهای لغت در معانی، محل دیدار، زیارتگاه ، جای دیدنی و مانند آن به كار رفته است اما در میان عموم مردم به معنی محل شهادت شناخته می شود. این نام از ان روی بر این شهر نهاده شد كه مأمون حضرت رضا (ع) را در سال 203 هـ ق در این محل به وسیله سم به شهادت رسنده و شهرت مشهد نیز در طول تاریخ مرهون وجود مرقد منور آن امام می باشد.

این شهر كه آخرین محل زندگی پر فراز و نشیب هشتمین امام شیعیان می باشد، تا پیش از به خاك سپاری پیكر ایشان دهكده ای مصفا و خوش آب و هوا بود كه سناباد نامیده می شود و حدود 24كیلومتر با شهر توس مركز ایالت خراسان فاصله داشت.

حمید بن قحطبه طایی كه از سوی منصور و مهدی عباسی به امارات خراسان منصوب شده بود در این دهكده بنایی با شكوه و باغی سرسبز ایجاد كرد تا جایی برای نزول و اقامت و استراحت حاكمان و خلفای بنی عباس كه از بغداد به خراسان سفر می كردند باشد.

خاك سپاری پیكر مطهر امام در سال 203 هـ . ق در مشهد باعث شد كه این دهكده به سرعت گسترش یابد و روستای سناباد به صورت شهری بزرگ درآید بعدها مشهدالرضا نامیده شود.

از آن زمان هسته اصلی شهر ( شهر كنونی) شكل گرفت، اكنون شهر با مساحت حدود 27478 كیلومتر وسعت در شمال شرقی استان خراسان رضوی قرار دارد.

جمعیت این شهر به علت موقعیت ممتاز زیارتی ، سیاحتی، تجاری و كشاورزی و مهاجر پذیری در حال تغییر و تزاید است، جمعیت ساكن ( ثابت ) در مشهد و حومه بیش از 2 میلیون و سیصد هزار نفر و تعداد جهانگردان، مسافران و زائران به حدود پانزده میلیون نفر در سال می رسد.

 


از این که از سایت ما اقدام به دانلود فایل ” تحقیق آسمانی در زمین (امام رضا) ” نمودید تشکر می کنیم

هنگام دانلود فایل هایی که نیاز به پرداخت مبلغ دارند حتما ایمیل و شماره موبایل جهت پشتیبانی بهتر خریداران فایل وارد گردد.

فایل – تحقیق آسمانی در زمین (امام رضا) – با برچسب های زیر مشخص گردیده است:
آسمانی در زمین ; ستاره ;سما